Agricultural Pollution… มลพิษและผลกระทบจากกิจกรรมทางการเกษตร

Agricultural Pollution

หลักฐานทางโบราณคดีและข้อมูลทางตรรกวิทยาเชื่อได้ว่า… มนุษย์ได้เกิดขึ้นบนโลกมาประมาณ 2 ล้านปีมาแล้ว และตลอดช่วงเวลาดังกล่าว มนุษย์เป็นเพียงสิ่งมีชีวิตชนิดหนึ่งของระบบนิเวศน์ตามธรรมชาติ กระทั่งเผ่าพันธ์มนุษย์ได้รู้จักการประกอบอาชีพการเกษตร ปลูกพืช เลี้ยงสัตว์ เมื่อราว 10,000 ปีมานี้ ก่อนที่มนุษย์จะวิวัฒน์เข้าสู่ยุคอุตสาหกรรม… ซึ่งถือว่าเป็นยุคของความเปลี่ยนแปลงสภาพแวดล้อมตามธรรมชาติ ในทางที่ก่อให้เกิดการสูญเสียสมดุลย์ทางธรรมชาติอย่างขนานใหญ่เมื่อราว 200 ปีที่ผ่านมานี้เอง (J. R. Harlan,1975)

ยุคของการพัฒนาอุตสาหกรรมนั้น มนุษย์ได้เปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตจากเดิมที่มีความสมถะ และอาศัยสิ่งที่ได้จากธรรมชาติเป็นปัจจัยในการดำรงชีวิต เปลี่ยนแปลงไปเป็นการผลิตเพื่อขายและแลกเปลี่ยนมากขึ้น… และอุตสาหกรรมก็ทำให้มนุษย์เกิดความสะดวกสบาย นับตั้งแต่มีการคิดค้นเครื่องจักรไอน้ำ ขุดกลั่นใช้น้ำมันปิโตรเลียมเป็นพลังงาน รู้จักไฟฟ้า ใช้อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ ไปจนถึงประยุกต์ใช้พลังงานปรมาณู… ปัจจัยต่างๆ เหล่านี้ ได้ทำให้มนุษย์มีความต้องการบริโภคสินค้าอุตสาหกรรมและการบริการ เพื่อความสะดวกสบายมากขึ้นและมากขึ้น

ประเด็นก็คือ… สินค้าทุกอย่างที่ผลิตขึ้นสนองความสะดวกสะบายและความต้องการที่เพิ่มขึ้นไม่หยุดหย่อนนี้ มนุษย์ยังคงพึ่งพาธรรมชาติไม่ได้ต่างจากเดิม เหมือนเมื่อครั้งที่มนุษย์เป็นเพียงสิ่งมีชีวิตชนิดหนึ่งของระบบนิเวศน์ตามธรรมชาติเมื่อสองล้านปีก่อน… เรายังใช้น้ำมันที่สูบขึ้นมาจากใต้ดิน และเตาปฏิกรณ์นิวเคลียร์ทั่วโลก ก็ยังใช้แท่งเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ที่ผลิตจากแร่กัมมันตรังสีจากเหมืองปกปิดที่ตั้งและรายระเอียด ขุดขึ้นมาจากพื้นโลกไม่ต่างกัน… หรือแม้แต่สินค้าอาหารและการผลิตสินค้าทางการเกษตรเลี้ยงมนุษยชาติ ก็ยังต้องพึ่งพาดินน้ำและธรรมชาติบนโลกใบนี้ทั้งสิ้น… ปรากฏการณ์ธรรมชาติที่เปลี่ยนแปลงไปจากเดิม จึงเป็นเรื่องหลีกเลี่ยงไม่ได้อย่างสิ้นเชิง

พูดถึงสินค้าทางการเกษตรกับผลกระทบต่อธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม… ต้องถือว่าประเด็นนี้เป็นปัญหาระดับโลกไปแล้ว ถึงแม้ว่าโลกยังเผชิญปัญหาใหญ่อย่างเรื่องขาดแคลนอาหารอยู่อีกมากก็ตาม

บทความจากกรมวิชาการเกษตร โดยอาจารย์ชนวน รัตนวราหะ อดีตรองอธิบดีกรมวิชาการเกษตรและผู้ตรวจราชการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ หนึ่งในผู้บุกเบิกเกษตรอินทรีย์ที่มีประสบการณ์ทำจริงกว่า 3 ทศวรรษ ซึ่งตีพิมพ์ผ่านวารสารกรมวิชาการเกษตรไว้ตั้งแต่ท่านยังเป็นหนุ่มนักวิชาการกรมวิชาการเกษตร เคยพูดถึง การเกษตรที่เน้นการขยายพื้นที่โดยการบุกรุกพื้นที่ป่าไม้และเน้นการเพาะปลูกเฉพาะพืชเดี่ยว เช่น ข้าวโพด ฝ้าย มันสำปะหลัง ปอ อ้อย ข้าวฟ่าง ถั่ว… ซึ่งเป็นพืชเศรษฐกิจที่ประเทศไทยได้ตั้งเป้าหมายผลิตเพื่อส่งออก… ย้ำว่า “เป็นพืชเศรษฐกิจที่ประเทศไทยได้ตั้งเป้าหมายผลิตเพื่อส่งออก” ได้ก่อให้เกิดผลกระทบและสร้างปัญหาติดตามมามากมาย เช่น

  1. ปัญหาดินเสื่อมโทรม
  2. การเกิดระบาดของศัตรูพืช
  3. การเพิ่มระบาดมากขึ้นของศัตรูพืช
  4. การสร้างความต้านทานของแมลงศัตรูพืชต่อสารกำจัดศัตรูพืช
  5. พิษตกค้างของสารกำจัดศัตรูพืชในสภาพแวดล้อม
  6. สารกำจัดศัตรูพืชตกค้างในห่วงโซ่อาหาร หรือ Food Chains
  7. สารกำจัดศัตรูพืชตกค้างในผลิตผลทางการเกษตร
  8. ผลกระทบของการเกษตรต่อป่าชายเลน
  9. ผลกระทบของอุตสาหกรรมการเกษตรต่อสภาพแวดล้อม

บทความตอนนี้ดัดแปลงจากต้นฉบับที่อาจารย์ชนวน รัตนวราหะ เรียบเรียงไว้เดิมครับ… เอกสารมีรายละเอียดค่อนข้างมาก แต่เป็นรายละเอียดที่เผยแพร่รับรู้ประเด็นผลกระทบทั้ง 9 อุบัติการณ์ที่กล่าวไปแล้วข้างต้น ซึ่ง Reder Fan สายสิ่งแวดล้อมทราบและเข้าใจรายละเอียดปัญหากันดีอยู่แล้ว… และผมเรียบเรียงบทความตอนนี้ขึ้นซ้ำเพื่อใช้พื้นที่เล็กๆ นี้ แนะนำหลายๆ ท่านให้รู้จักและจดจำชื่อ ชนวน รัตนวราหะ ซึ่งเป็นผู้ใหญ่ท่านหนึ่งที่เคลื่อนไหวต่อต้านสารพิษทางการเกษตรมาอย่างยาวนาน รวมทั้งกรณีพาราควอตในช่วงสามสี่ปีมานี้ด้วย… 

#FridaysForFuture ครับ!

References…

Share this post

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin
Share on pinterest
Share on print
Share on email
Add Reder's Line friends

เพิ่ม Reder เป็นเพื่อนทาง Line... เรามีเรื่องเล่าและแรงบันดาลใจส่งให้ท่านทุกวันคี่

Recent Posts

Related Post

Brain

Neuroscience and Andragogy Principles… ประสาทวิทยากับหลักการพื้นฐานการศึกษาผู้ใหญ่

Andragogy จึงแตกต่างจาก Pedagogy ตรงที่การให้คุณค่าของ “ความรู้และประสบการณ์เดิมที่สมองสะสมมา” ในขณะที่ Pedagogy จะมุ่งให้คุณค่ากับข้อมูลความรู้และประสบการณ์ที่ต้องการป้อนให้สมองทางเดียว… Andragogy จึงโดดเด่นอย่างมากเมื่อคุณค่าและประสบการเดิม ถูกบูรณาการเข้ากับความรู้และประสบการณ์ใหม่ๆ

The Brain

Pretest Designs for Personalized eLearning… สอบก่อนเรียน

โดยส่วนตัวผมให้ความสำคัญกับ Pre-Test อย่างมากเพราะเชื่อว่า… แนวทางนี้เป็นเทคนิคหนึ่งในการทำความเข้าใจกับผู้เรียน หรือผู้รับสาร หรือ Audience จากคอร์สที่ต้องเตรียมขึ้นอย่างปราณีตและเหมาะสมกับผู้เรียนจริงๆ เหมือนตัดเสื้อให้พวกเขา ที่ต้องมีขนาดหรือ Size ของใครของมัน แม้จะยุ่งยากกว่าการตัดเสื้อโหลขนาดเดียวแจกทุกคนแบบ One Size Fit Alls. แล้วมองแค่ ก่อนใส่เสื้อกับหลังจากมีเสื้อใส่ ทั้งๆ ที่คนใส่เสื้อร่างใหญ่มองดูไกลๆ เหมือนแหนมมัดเดินได้ก็ตาม

Smart โชห่วย

สมาร์ทโชห่วย… โชห่วยไฮเทคเพื่อชุมชน

ในปี 2563 กระทรวงพาณิชย์มีเป้าหมายในการส่งเสริมและผลักดันให้เกิดร้านค้าส่งค้าปลีกต้นแบบรายใหม่และพัฒนาสู่การเป็น “สมาร์ทโชห่วย” ให้ครบทุกจังหวัดทั่วประเทศ จำนวน 30,000 ราย เพื่อยกระดับเศรษฐกิจในชุมชนให้สามารถขับเคลื่อนได้อย่างคล่องตัว สามารถขยายธุรกิจไปยังประเทศเพื่อนบ้านและชายแดนที่มีความต้องการสินค้าอุปโภคบริโภคของไทยเป็นจำนวนมาก