EEs

Environmental Engineering… วิศวกรรมสิ่งแวดล้อม

ประเด็นสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติ เกี่ยวข้องกับความอยู่รอดระดับเหลือรอดและสาบสูญเผ่าพันธ์มนุษย์ชาติทีเดียว การเปลี่ยนแปลงใดๆ ที่กระทบดิน น้ำ อากาศและพืชสัตว์ผู้คน จึงกลายเป็นเรื่องใหญ่และสำคัญยิ่งยวด… แม้หลายครั้งจะย้อนแย้งกับพัฒนาการด้านอื่นๆ 

การดูแลจัดการสิ่งแวดล้อมอย่างถูกวิธี มีหลักวิชาที่สามารถอ้างอิงอย่างเป็นวิทยาศาสตร์ เพื่อให้ได้รับการยอมรับในกิจกรรมเชิงพัฒนาและการเปลี่ยนแปลงใดๆ ที่กระทบต่อมิติของสิ่งแวดล้อม… ซึ่งขั้นตอนการพัฒนาและเปลี่ยนแปลงที่ว่า… จำเป็นต้องมีผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทาง อยู่ร่วม จัดการและรับรองขั้นตอนต่างๆ เหล่านั้น ให้ดำเนินไปได้โดยไม่สร้างความเสียหายต่อแง่มุมที่ได้ชื่อว่า “สิ่งแวดล้อม”

ที่สำคัญกว่านั้นก็คือ… ประเด็นสิ่งแวดล้อมได้กลายเป็นเงื่อนไขทางการค้า ที่กลายเป็นตัวแปรสำคัญในลำดับต้นๆ แทบจะทุกระดับ… โดยเฉพาะการค้าระหว่างประเทศ ซึ่งมีเพียงหนทางเดียวในเรื่องมาตรฐานด้านสิ่งแวดล้อมคือ ให้ผู้เชี่ยวชาญด้านสิ่งแวดล้อมที่ได้รับการรับรองและเชื่อถือได้… มาทำหน้าที่ตรวจสอบรับรอง หรืออยู่ในขบวนการออกแบบตั้งแต่ต้น

ผู้เชี่ยวชาญด้านสิ่งแวดล้อมที่ว่า… ส่วนใหญ่จะเป็นนักวิชาการด้านสิ่งแวดล้อม ซึ่งนอกจากจะเป็นนักวิทยาศาสตร์โดยตรงแล้ว… ส่วนใหญ่ของนักวิชาการด้านสิ่งแวดล้อมจะเป็นผู้ที่เรียนมาทางด้านวิศวกรรมสิ่งแวดล้อมโดยตรง และประกอบอาชีพเป็นวิศวกรสิ่งแวดล้อม มีใบประกอบวิชาชีพวิศวกรรมควบคุม สาขาวิศวกรรมสิ่งแวดล้อมในระดับสามัญวิศวกรเป็นอย่างน้อย และต้องไม่หมดอายุด้วย… 

วิศวกรรมสิ่งแวดล้อม หรือ Environmental Engineering… เป็นศาสตร์ด้านบูรณาการหลักทางวิทยาศาสตร์และวิศวกรรม เพื่อปรับปรุงสภาพแวดล้อมและธรรมชาติ เพื่อให้มีดิน น้ำ และอากาศที่ดีต่อการอยู่อาศัยของมนุษย์และสิ่งมีชีวิตอื่นๆ 

นอกจากนั้น… วิศวกรรมสิ่งแวดล้อมยังถือเป็นสาขาหนึ่งของวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีประยุกต์ ที่พูดถึงประเด็นพลังงาน ทรัพยากรและกลไกห่วงโซการผลิต การจำหน่าย รวมทั้งการอุปโภคบริโภคครอบคลุมทุกกิจกรรมของมนุษย์ที่แตะต้องธรรมชาติ

นักศึกษาที่เรียนสาขาวิชาวิศวกรรมสิ่งแวดล้อม จะเรียนเกี่ยวกับการนำความรู้ด้านวิศวกรรมและกลไกธรรมชาติและระบบสิ่งแวดล้อม มาประยุกต์ใช้งานร่วมกันเพื่อให้ระบบต่างๆ เกิดประโยชน์สูงที่สุดในการสร้างสมดุลย์ด้านสิ่งแวดล้อม… การเรียนในสาขานี้จึงครอบคลุมทั้งวิศวกรรมศาสตร์และวิทยาศาสตร์ หรือจะเรียกว่าเป็นสาขาวิทยาการประยุกต์ที่ต้องใช้ทั้ง ฟิสิกส์ เคมีและชีววิทยาในการทำงานก็ได้… ซึ่งวิทยาการด้านวิศวกรรมทั่วไปจะอ้างอิงวิชาฟิสิกส์มากกว่า… ในขณะที่วิศวกรรมสิ่งแวดล้อมต้องสร้างสมดุลย์วิทยาการที่เป็นวิทยาศาสตร์ทั้ง 3 สาขาเข้าด้วยกัน… 

นอกจากนั้น… วิศวกรรมสิ่งแวดล้อมจะเรียนรู้พื้นฐานเกี่ยวกับมลพิษทางน้ำ อากาศ และของเสีย… ซึ่ง จะเป็นกรณีการออกแบบทางวิศวกรรมเพื่อควบคุมมลพิษบ้าง… ศึกษากระบวนการที่เกี่ยวกับน้ำทั้งวงจร… ศึกษาระบบสุขาภิบาล… เรียนรู้ห่วงโซ่และสมดุลย์การจัดการ “ระบบสิ่งแวดล้อม”… ศึกษาเครื่องมือและกลไกการตรวจสอบป้องกันมลพิษ และ ศึกษาการประเมินและเครื่องมือการประเมินผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม… รวมทั้งยังต้องเรียนรู้เกี่ยวกับกฏหมายสิ่งแวดล้อมไปพร้อมๆ กันด้วย

ขอบเขตพื้นฐานของงานวิศวกรรมสิ่งแวดล้อมประกอบด้วย… 

การจัดการขยะของแข็ง

การจัดการขยะของแข็งครอบคลุมการเก็บรวบรวม การขนส่ง  การแปรรูปหรือการกำจัด การจัดการ และการเฝ้าระวังขยะของแข็ง ซึ่งขยะของแข็งมักจะเกี่ยวข้องกับวัสดุที่ผลิตโดยกิจกรรมของมนุษย์ ทั้งทางตรงหรือทางอ้อม ซึ่งกระบวนการจะดำเนินการโดยทั่วไป ก็เพื่อลดผลกระทบต่อสุขภาพผู้คนและสภาพแวดล้อม รวมทั้งทัศวิสัยความสวยงาม

แหล่งน้ำและมลพิษทางน้ำ

วิศวกรสิ่งแวดล้อมและนักวิทยาศาสตร์ จะทำงานเพื่อความปลอดภัยของแหล่งน้ำเพื่อการอุปโภคบริโภคและน้ำใช้ในทางการเกษตร… ประเมินความสมดุลของน้ำในลุ่มน้ำและกำหนดแหล่งน้ำพร้อมใช้… รวมทั้งแหล่งน้ำที่จำเป็นสำหรับความต้องการที่หลากหลายในลุ่มน้ำนั้นๆ ตลอดจนวงจรฤดูกาลของการเปลี่ยนแปลงทางน้ำผ่านลุ่มน้ำ และพัฒนาระบบเพื่อจัดเก็บ บำบัด และการนำน้ำไปใช้ในงานต่างๆ

ส่วนเครื่องมือและเทคโนโลยีเกี่ยวกับน้ำเสีย วิศวกรสิ่งแวดล้อมจะมีเทคโนโลยีการบำบัดและจัดการน้ำเสีย… ตั้งแต่ขั้นตอนการทำความสะอาดเบื้องต้น เพื่อแยกเอาวัสดุที่แข็งและลอยน้ำได้ออก… ระบบบำบัดรอง… กลไกการเติมอากาศ… กลไกการจับตัวเป็นก้อนและการตกตะกอน หรือ ระบบทำให้เป็นตะกอน… ระบบการกำจัดไนโตรเจนและฟอสฟอรัสและการฆ่าเชื้อในน้ำ ก่อนที่จะปล่อยลงแหล่งน้ำบนผิวดินหรือมหาสมุทร

มลพิษทางอากาศ

วิศวกรสิ่งแวดล้อมและนักวิทยาศาสตร์มีเทคนิคและเครื่องมือการกระจายมลพิษ หรือ การทำ Air Pollution Dispersion Models เพื่อประเมินความเข้มข้นของสารมลพิษในอากาศ… แต่เทคโนโลยีการปรับปรุงคุณภาพอากาศยังถือว่ามีพัฒนาการน้อยมากจนใช้ประโยชน์เพื่อแก้ปัญหาปลายเหตุแทบไม่ได้เลยในปัจจุบัน

การประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อมและการบรรเทาผลกระทบ

งานสำคัญอย่างหนึ่งของวิศวกรสิ่งแวดล้อมและนักวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อมก็คือ… การประเมินความเข้มข้นของสารมลพิษ ที่กระทบต่อสิ่งแวดล้อมทั้งดิน น้ำและอากาศ โดยการประยุกต์ใช้หลักการทางวิทยาศาสตร์และวิศวกรรมศาสตร์เพื่อประเมินว่า มีแนวโน้มหรือส่งผลกระทบต่อคุณภาพน้ำ คุณภาพอากาศ คุณภาพชิวิตความเป็นอยู่ของคน พืชและสัตว์ รวมทั้งภูมิทัศน์และกลไกห่วงโซ่ในระบบนิเวศน์แค่ไหนอย่างไร… ซึ่งการทำรายงานการประเมินผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมอย่างเป็นทางการ ถือเป็นเอกสารสำคัญที่บังคับใช้ตามกฏหมายหลายฉบับ ที่เกี่ยวข้องทั้งทางแพ่งและอาญาในหลายๆ กรณี…

ปัจจุบันมหาวิทยาลัยชั้นนำในเมืองไทยล้วนเปิดสอนหลักสูตรวิศวกรรมสิ่งแวดล้อมในระดับปริญญาตรีทั้งสิ้น… บางแห่งยังเปิดสอนทั้งมหาบัณฑิตและดุษฎีบัณฑิตด้วย

#FridaysForFuture ครับ!

อ้างอิง

Facebook
Twitter
LinkedIn
Pinterest
Tumblr

Leave a Reply

Your email address will not be published.