Higher Order Thinking Skills… ทักษะนวัตกร #SkillsDevelopment

Genius

ในยุคที่ใครๆ ก็พูดถึงนวัตกรรมและของใหม่เจ๋งๆ ที่อยากให้เกิดกับมือ หรือ อยากให้เกิดใกล้ตัวจนได้มีส่วนร่วมตั้งแต่ต้น ซึ่งอะไรที่เกิดเป็นนวัตกรรม… นอกจากจะใหม่และเจ๋งมากตั้งแต่ต้นแล้ว อะไรที่เป็นนวัตกรรมของจริงก็มักจะสร้างการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญ ซึ่งมักจะเป็นประโยชน์ที่ได้รับจากอะไรที่เรียกว่า นวัตกรรมนั้นเสมอ

สูตรสำเร็จการสร้างนวัตกรรม หรือ แม้แต่แนวทางการพัฒนาคนให้เป็นนวัตกร จึงเห็นมีการพูดถึงมากมายในทุกวงการ โดยมีคุณสมบัติของบุคคลที่ได้ชื่อว่าเป็นนวัตกรต้นแบบ ถูกวิเคราะห์สังเคราะห์และถอดเป็นโมเดลของคนที่มีโอกาสจะสร้างนวัตกรรมขึ้นมาได้

โมเดลคุณสมบัติของบุคคลที่เชื่อกันว่าสามารถเป็นนวัตกรได้มีอยู่หลายโมเดล ซึ่งทุกโมเดลจะมีสิ่งที่เหมือนกันอยู่หนึ่งประการเป็นอย่างน้อยคือ… ต้องเป็นคนฉลาดคิด

ประเด็นก็คือ… คิด หรือ Think เป็นทักษะของบุคคลที่ประมวลความรู้ด้วยสติปัญญาเพื่อหาทางทำ หรือ จัดการบางอย่างในแบบที่คนคิดได้และคิดเป็นเท่านั้นที่จะคิดออก

หลายวงการที่พูดถึงนวัตกรรมแต่ก็ไร้นวัตกร จึงเปลี่ยนมาพูดถึงการพัฒนานวัตกร แล้วค่อยไปตามหานวัตกรรมกันอีกที… โดยมีโมเดลการพัฒนานวัตกรในแนวทางการฝึกฝนและพัฒนาทักษะการคิดหลายโมเดลได้รับความสนใจอย่างกว้างขวางในปัจจุบัน… หนึ่งในนั้นคือ โมเดล HOT Skills หรือ Higher Order Thinking Skills

Higher Order Thinking Skills เป็นโมเดลที่ได้จากการรวมทักษะการคิดขั้นสูง ซึ่งเป็นการคิดในขั้นประยุกต์ใช้ความรู้และทรัพยากรเพื่อจัดการประเด็นหรือปัญหาหนึ่งๆ ในแบบ “คิดได้และต้องทำได้อย่างที่คิด” ซึ่งจำเป็นต้องแก้ปัญหาขั้นบรรลุวัตถุประสงที่ต้องการแก้ไข หรือ ต้องการจัดการให้ได้ และ จัดการปัญหานั้นให้ได้อย่างครอบคลุมด้วย

HOT Skills หรือ Higher Order Thinking Skills ประกอบด้วยทักษะการคิดขั้นสูง 4 ทักษะคือ…

  1. Critical Thinking หรือ การคิดด้วยวิจารณญาณ… อันเป็นทักษะการคิดแบบตรึกตรองและพิจารณาถึงเหตุและผล บนวัตถุประสงค์อย่างครบถ้วนทุกปัจจัย ก่อนจะใช้ข้อสรุปหรือผลึกความคิดที่ได้ไปสู่การตัดสินใจ… การคิดด้วยวิจารณญาณถือเป็นพื้นฐานการคิดขั้นสูงที่มักจะให้รายละเอียดครบถ้วนและรอบด้านได้ค่อนข้างสมบูรณ์
  2. System Thinking หรือ การคิดเชิงระบบ… เป็นทักษะการคิดเชิงสังเคราะห์เอาข้อสรุปจากข้อมูลที่ดีที่สุดเท่าที่จะมีได้ โดยสังเคราะห์ข้อมูลใหม่เพิ่มเติมจากความสัมพันธ์ของข้อมูลต้น กับ ข้อมูลอื่นๆ ที่อาจจะยังไม่ปรากฏด้วยก็ได้ ซึ่งการคิดเชิงระบบหลายกรณีจะสามารถผลิตชุดข้อมูลนอกกรอบขึ้นมาใหม่ได้ค่อนข้างหลากหลายแทบจะไร้ขีดจำกัด… แต่ก็มีข้อจำกัดเรื่องทักษะและข้อมูลต้นที่อาจให้ข้อสรุปแบบหลงประเด็นได้ง่ายเหมือนกัน
  3. Creative Thinking หรือ การคิดสร้างสรรค์… เป็นการคิดต่อยอด หรือ ปรับปรุง หรือ แต่งเติม รวมทั้งพัฒนาต่อยอด “ไอเดีย หรือ ชิ้นงานส่วนที่ยังเป็นช่องว่างและจุดอ่อนอยู่” โดยการคิดสร้างสรรค์อาจใช้เพียงจินตนาการคู่กับการทดลองเพื่อพิสูจน์จินตนาการก็ได้ แต่หลักๆ ต้องอยู่ภายใต้เงื่อนไขที่มุ่งมั่นจะ “ต่อยอด ปรับปรุง หรือ แต่งเติมให้ดีขึ้น” ซึ่งหลายกรณีสามารถทำให้ดีขึ้นจนกลายเป็นของใหม่ระดับนวัตกรรมก็ได้
  4. Problem Solving Thinking หรือ การคิดแก้ปัญหา... อันถือเป็นทักษะพื้นฐานการสร้างนวัตกรรมอย่างแท้จริง เพราะนวัตกรรมล้วนเกิดจากการแก้ปัญหาบางอย่างที่ถูกแก้ไขในแนวทางใหม่หรือด้วยสิ่งใหม่… ทักษะการคิดแก้ปัญหาจะเป็นการคิดสังเคราะห์หาประเด็นย่อยที่เป็นองค์ประกอบของปัญหา และ หาทางจัดการเฉพาะส่วนที่เป็นปัญหาจริงๆ ซึ่งบางปัญหาสามารถข้ามการแก้ไขโดยตรง ไปที่รากของปัญหาเพียงเงื่อนเดียวก็ได้ ในขณะที่หลายปัญหาสามารถจัดการผ่านผลกระทบ แทนการจัดการประเด็นปัญหาโดยตรงก็ได้ด้วย

ทักษะการคิดทั้ง 4 แบบมีเทคนิคและรายละเอียดให้พูดถึงไม่มากหรอกครับ… แต่ก็มีกรณีศึกษามากมาย ซึ่งปลีกย่อยและยิบย่อยเป็นรายกรณี ซึ่งก็มีหนังสือหลายเล่มที่เอามาขยายความจนหนาหลายร้อยหน้าก็มี… แต่ส่วนตัวคิดว่า เฉพาะประเด็นที่เกี่ยวกับ “เรื่องที่บางคนคิดออก แต่บางคนคิดไม่ออก ไปจนถึงประเด็นที่บางคนคิดอะไรได้อย่างเหลือเชื่อ” ซึ่งแต่เดิมเชื่อกันว่าเป็นพรสวรรค์ติดตัวมาแต่เกิด

แต่เมื่อพิจารณาแล้วชัดเจนว่า… คิดออก กับ คิดออกอย่างเหลือเชื่อ เป็นข้อสรุปที่ได้จากทักษะการคิดของผู้มีคุณสมบัติของนวัตกร… ก็แปลว่าเราสร้างนวัตกรด้วยการพัฒนาทักษะการคิดขั้นสูงทั้ง 4 ทักษะก็จะได้คนคิดอะไรก็ออกมากมาย ซึ่งจะต้องมีบางความคิดอย่างแน่นอนที่กลายเป็นข้อสรุปอย่างเหลือเชื่อให้เห็น

ข่าวดีก็คือ โรงเรียนและสถาบันการศึกษาที่ตื่นตัวเรื่องนวัตกรรมทั่วโลก กำลังนำ HOT Skills มาใช้พัฒนาหลักสูตรกันอย่างกว้างขวาง… ในประเทศไทยก็เริ่มมีให้เห็นพูดถึงกันมากขึ้นอย่างน่าสนใจครับ!

References…

Share this post

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin
Share on pinterest
Share on print
Share on email
Add Reder's Line friends

เพิ่ม Reder เป็นเพื่อนทาง Line... เรามีเรื่องเล่าและแรงบันดาลใจส่งถึงท่านบน Timeline ทุกวัน และ รบกวนท่านผ่านข้อความ Chat เท่าที่จำเป็น

Recent Posts

Related Post

e-UP Conversion… แปลงโฟล์คคันเก่า กลายเป็นเต่าอีวี

ผมเคยมีอดีตกับโฟล์คเต่าสีครีม… เกือบๆ จะสามสิบปีมาแล้วหล่ะครับ เป็น Beetle ปี 1966 เครื่องยนต์ 1300 ซีซี ซึ่งก็ถือว่าเป็นโฟล์คเต่ารุ่นที่มีวิ่งอยู่บนถนนเมืองไทยมากพอสมควรในยุคนั้น… ใช้อยู่ไม่นานยังเก็บงานไม่ครบทุกชิ้นด้วยซ้ำ ผมก็เอาเข้าอู่สีแห่งหนึ่งแถวหัวหมาก และถูกเสนอราคาจนใจอ่อนกับตัวเลขข้อเสนอ… ความสัมพันธ์ระหว่างผมกับ Beetle ก็จบกันเท่านั้น

ADKAR Model

ADKAR Model… เครื่องมือบริหารการเปลี่ยนแปลง

เครื่องมือการบริหารการเปลี่ยนแปลงที่แนะนำกันอย่างกว้างขวางในปัจจุบันชื่อว่า ADKAR Model โดย Prosci Inc. ซึ่งในระยะหลังมักเรียกว่า Prosci ADKAR Model เพื่อสงวนสิทธิ์ที่มีการอ้างใช้โดยไม่อ้างอิงจากหลายแหล่ง…

Pricing Strategy

Pricing and Listing Strategy for eCommerce… กลยุทธ์ออนไลน์ให้ขายได้ดีกว่าเดิม #SaturdayStrategy

สูตรการตั้งราคาเชิงจิตวิทยาเป็นอะไรที่น่าสนใจมาก แต่ก็ต้องทดสอบและทดลองใช้ โดยเฉพาะสูตรการตั้งราคาแบบห้างค้าปลีก หรือ ตลาดนัด… ที่จะเอามาปรับใช้กับแนวทางการตั้งราคาบนแพลตฟอร์ม eCommerce ตามคำแนะนำในแนวทาง “จิตวิทยาตัวเลขและราคา”

ร้านค้าชุมชน

โครงการพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากยุค 4.0 ปีงบประมาณ 2564 #RederSMEs

มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ร่วมกับ สำนักงานส่งเสริมวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม หรือ สสว. และหน่วยร่วมภาคีอย่าง กรมส่งเสริมการเกษตร… กรมส่งเสริมสหกรณ์… สำนักงานส่งเสริมการจัดประชุมและนิทรรศการ เปิดรับสมัครวิสาหกิจชุมชนหรือสหกรณ์ เพื่อเข้าร่วมโครงการพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากยุค 4.0 ปีงบประมาณ 2564