Blended Learning

Hybrid Education Ecosystems… ระบบนิเวศทางการศึกษาเพื่อรองรับกลไกการศึกษาแบบไฮบริด #ReDucation

ปัญหาการจัดการศึกษาอย่าง “เท่าเทียมทั่วถึง” ซึ่งเป็นดราม่าที่เกิดขึ้นจริงได้ยากในทางเทคนิค เพราะข้อจำกัดหลายอย่างไม่ได้เอื้อให้สามารถจัดหาทรัพยากรอย่างพอเพียงสำหรับเด็กทุกคนแบบเฉพาะคนได้… การจัดทำนโยบายและวางแผนกำลังคนกับงบประมาณให้เด็กและโรงเรียนที่ “ตกเกณฑ์ค่าเฉลี่ยต้นทุนในการจัดการเรียนการสอนต่อหัว” จึงซ้ำเติมความเลื่อมล้ำทางการศึกษามาตั้งแต่ขับเคลื่อนเชิงนโยบายไม่ได้จริงเพราะเงื่อนไขทรัพยากร

ประเด็นก็คือ… ปัญหาโรงเรียนขนาดเล็กในความรับผิดชอบของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน หรือ สพฐ. ในปัจจุบันมีอยู่ทุกจังหวัด ซึ่งบางโรงเรียนมีนักเรียนน้อยกว่า 10 คน ก็มีปรากฏข้อมูลยืนยันชัดเจนตลอดหลายปีที่ผ่านมา

โรงเรียนบ้านตลาดพัฒนา อ.อุทุมพรพิสัย จ.ศรีสะเกษ เจ้าของสถิตินักเรียนน้อยที่สุดเพียง 4 คน… ภาพจากผู้จัดการออนไลน์

งานวิจัยชุด Grouping Thailand’s schools into four categories ภายใต้ความร่วมมือระหว่าง World Bank และ TDRI โดย ดร.ดิลกะ ลัทธพิพัฒน์ และ ดร.ทีปกร จิรฐิติกุลชัย จาก World Bank ร่วมกับทีมของ ดร.ตรีนุช ไพชยนต์วิจิตร จาก TDRI เคยนำข้อมูลโรงเรียนขนาดเล็กภายใต้นิยามมีนักเรียนน้อยกว่า 120 คน ที่ สพฐ. กำหนดไว้ เผยแพร่ผ่านรายงานการวิจัยไว้… โดยมีตัวเลขโรงเรียนขนาดเล็ก 15,386 โรง จากทั้งหมด 30,977 โรงทั่วประเทศในปี พ.ศ. 2556… และมีจำนวนเพิ่มขึ้นจากอัตราเด็กเกิดที่ลดลงอย่างต่อเนื่อง

ปัญหาจริงๆ ของโรงเรียนขนาดเล็กไม่ใช่เรื่องจำนวนนักเรียนมีน้อย… แต่เป็นปัญหา “ครูมีไม่พอและไม่ครบ” รวมทั้งทรัพยากรอื่นๆ อีกมากที่พร่องหายไปกับการตกเกณฑ์อันเป็นปัญหาที่ผมเชื่อว่า… ทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องเจ็บปวดไม่ต่างกันที่แก้ไขอะไรแทบไม่ได้เลย

กรณี “แก่งจันทร์โมเดล” ซึ่งเป็นการรวมโรงเรียนขนาดเล็ก 4 แห่งในเขตพื้นที่อำเภอปากชม จังหวัดเลย ภายใต้แนวคิดในการสร้างเครือข่ายโรงเรียนเพื่อจัดสรรทรัพยากรทางการศึกษาใช้ร่วมกันทั้งงบประมาณ และ บุคลากรทางการศึกษาโดยในลำดับแรกโรงเรียนทั้ง 4 แห่งจะแบ่งและมอบหมายหน้าที่การสอนเฉพาะบางช่วงชั้นกระจายช่วยเหลือและแบ่งปันกัน โดย… 

  • โรงเรียน ก รับผิดชอบการสอนเฉพาะระดับชั้นอนุบาลศึกษาปีที่ 1 – 3
  • โรงเรียน ข รับผิดชอบการสอนเฉพาะระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 – 2
  • โรงเรียน ค รับผิดชอบการสอนเฉพาะระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 – 4
  • โรงเรียน ง รับผิดชอบการสอนเฉพาะระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 – 6

จากนั้นก็จะมีการสร้างระบบการเดินทางเชื่อมต่อโรงเรียนทั้ง 4 แห่ง เพื่อให้นักเรียนสามารถเดินทางไปเรียนในโรงเรียนภายในเครือข่ายได้โดยสะดวก เมื่อนักเรียนระดับชั้นเดียวกันถูกย้ายมาเรียนรวมกันในโรงเรียนต่างๆ ตามที่ได้แบ่งช่วงชั้นไว้แล้ว จะส่งผลทำให้จำนวนชั้นเรียนในแต่ละโรงเรียนลดลง ในขณะที่จำนวนครูเท่าเดิม ซึ่งนั่นก็หมายความว่า จำนวนครูเฉลี่ยต่อระดับชั้นจะมีมากขึ้น นอกจากนี้ ห้องเรียนในแต่ระดับชั้นจะมีจำนวนนักเรียนมากขึ้นจนถึงขนาดที่เหมาะสม หรือ ถึงระดับที่เรียกได้ว่าเป็นขั้นการประหยัดจากขนาด หรือ Economy Of Scale ซึ่งทำให้ต้นทุนในการจัดการเรียนการสอนต่อหัวลดลง 

แต่เมื่อเกิดวิกฤติโควิดขึ้น… กลไกหลายอย่าง “ที่เคยเป็นไปได้” ดูเหมือนจะไม่ง่ายอีกต่อไป โดยเฉพาะการขนนักเรียนใส่สองแถวหรือรถตู้เวียนไปเรียนกับครูภายในโรงเรียนเครือข่าย ในขณะที่สถานการณ์โควิดและภาวะปกติใหม่ที่ต้องเฝ้าระวังทั้งโควิดและโรคอุบัติใหม่… จำเป็นต้องระมัดระวังกันไปไปอีกนานแค่ไหนก็ไม่มีใครรู้หรือยืนยันได้

ในขณะเดียวกัน… รูปแบบการเรียนการสอนแบบไฮบริด หรือ Hybrid Learning หรือ Blended Learning เพื่อเตรียมรับสถานการณ์แบบเดียวกับที่เกิดขึ้นในวิกฤตโควิด อันเป็นบทเรียนสำคัญที่ระบบการศึกษาต้องออกแบบใหม่หมด เพื่อไม่ให้เกิดภาวะหยุดชะงักแบบนี้อีก… ซึ่งจำเป็นต้องจัดเตรียมความพร้อมหลายประการให้พร้อม ถึงขั้นใช้ Hybrid Learning เป็นระบบหลักที่จำเป็นต้องลงทุนเพื่อพัฒนาระบบการศึกษาให้แข็งแกร่งบนแนวทางที่จำเป็นต้องยืดยุ่นสูงให้ได้

โดยเฉพาะการจัดหาอุปกรณ์ หรือ Devices เพื่อสนับสนุนกิจกรรมการเรียนการสอนแบบ Hybrid Learning ทั้งคอมพิวเตอร์หรือแท็บเล็ตเพื่อการศึกษาและสัญญาณอินเตอร์เน็ต… รวมทั้งโครงสร้างพื้นฐานอย่างแพลตฟอร์มและคอนเทนต์ทางการศึกษาที่เอื้อต่อกลไกเชิง Hybrid Learning 

โดยความเห็นส่วนตัวมองว่า… การพิจารณาใช้อาคารสถานที่ซึ่งเป็นโรงเรียนภายใต้การจัดการของ สพฐ. ซึ่งจะอย่างไรเสียก็คงต้องยุบรวม… ควรถูกใช้เป็น “ศูนย์บริการ หรือ Hub” ให้เด็กๆ ได้มีโอกาสได้เข้าถึงคอนเทนต์ทางการศึกษาได้ง่ายขึ้น โดยเฉพาะเด็กๆ จากครอบครัวและสภาพแวดล้อมที่ไม่เอื้อกับ Hybrid Learning ที่จำเป็นต้องใช้ทรัพยากรดิจิทัลเพื่อเรียนรู้ฝึกฝนและพัฒนาตน

รายละเอียดอื่นยังไม่คุยครับ… แค่เสนอไอเดีย!

References 

Facebook
Twitter
LinkedIn
Pinterest
Tumblr

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Recent Posts