Ozone Depletion เมื่อชั้นโอโซนบางลง กลายเป็นหลุมและรูรั่ว #FridaysForFuture

โอโซน หรือ O3 เป็นก๊าซซึ่งประกอบด้วยธาตุออกซิเจนจำนวน 3 โมเลกุล มีอยู่เพียง 0.0008% ในบรรยากาศ แต่มีความสำคัญอย่างยิ่ง เนื่องจากเป็นเกาะป้องกันรังสีอุลตราไวโอเล็ต หรือ UV ซึ่งเป็นอันตรายต่อสิ่งมีชีวิตบนโลก 

โอโซนไม่ใช่ก๊าซที่มีเสถียรภาพสูง มีอายุอยู่ในอากาศเพียง 20-30 สัปดาห์ก็สลายตัว โอโซนเกิดจากก๊าซออกซิเจน หรือ O2 ดูดกลืนรังสีอุลตราไวโอเล็ตแล้วแตกตัวเป็นออกซิเจนอะตอมเดี่ยว หรือ O จากนั้นออกซิเจนอะตอมเดี่ยว ก็รวมตัวกับก๊าซออกซิเจน กลายเป็นโอโซนหรือ O3 โดยมีโมเลกุลชนิดอื่นทำหน้าที่เป็นตัวกลางด้วย… โอโซนจึงเป็นก๊าซพิษสำหรับสิ่งมีชีวิต ในขณะเดียวกัน โอโซนในชั้นบรรยากาศ ก็มีคุณสมบัติในการดูดกลืนรังสี UV ที่เป็นอันตรายต่อคนและสิ่งมีชีวิตบนโลก กลายเป็นเกราะปกป้องดาวสีฟ้าของเราเอาไว้… แต่อีกด้านหนึ่ง โอโซนในชั้นบรรยากาศก็ดูดกลืนรังสีอินฟาเรดเอาไว้ด้วย ซึ่งประเด็นนี้เป็นเรื่องคุณสมบัติอีกเรื่องหนึ่งที่ชั้นโอโซนของโลก กลายเป็นก๊าซเรือนกระจกที่สะสมความร้อนใต้เปลือกโอโซนให้ร้อนขึ้น

นักวิทยาศาสตรอธิบายและแบ่งก๊าซโอโซนเป็น 2 บทบาท คือ

  1. โอโซนในชั้นโทรโพสเฟียร์ (Troposphere Ozone) เกิดจากการเผาไหม้มวลชีวภาพ ส่วนใหญ่เกิดขึ้นจากเครื่องยนต์ เครื่องจักร และโรงงานอุตสาหกรรม ซึ่งปะปนอยู่ในหมอกควัน เมื่อโอโซนอยู่ในบรรยากาศชั้นล่างหรือเหนือพื้นผิว มันจะให้โทษมากกว่าให้คุณ เนื่องจากเป็นพิษต่อร่างกาย ดังนั้นคำพูดที่ว่า “ออกไปสูดโอโซนให้สบายปอด” จึงเป็นความเข้าใจผิด

  2. โอโซนในชั้นสตราโตสเฟียร์ (Stratosphere Ozone) ในธรรมชาติโอโซนที่เกิดขึ้นบนพื้นผิวมีเพียง 10% โอโซนส่วนใหญ่ในชั้นสตราโตสเฟียร์รวมตัวเป็นชั้นบางๆ ที่ระยะสูงประมาณ 20 – 30 กิโลเมตร ทำหน้าที่กรองรังสีอุลตราไวโอเล็ตจากดวงอาทิตย์ออกไป 99% ก่อนถึงพื้นโลก หากร่างกายมนุษย์ได้รับรังสีนี้มากเกินไป จะทำให้เกิดมะเร็งผิวหนัง ส่วนจุลินทรีย์ขนาดเล็ก เช่น แบคทีเรีย จะถูกฆ่าตาย

ประเด็นการลดลงของชั้นโอโซน หรือจะเรียกว่าชั้นโอโซนบางลง หรือ Ozone Depletion เป็นประเด็นพูดกันมานานหลายสิบปี… ปรากฏการณ์ชั้นโอโซนบางลง บนชั้นบรรยากาศระดับชั้นสตราโตสเฟียร์ มีการศึกษาอย่างจริงจังมาตั้งแต่ปี 1970 และพบอัตราการบางลงในระดับ 4% ต่อทศวรรษ… และพบว่าช่วงฤดูใบไม้ผลิจะมีการลดลงหรือบางลงของชั้นโอโซนมากในบริเวณขั้วโลก ลักษณะการเกิดการบางลงหรือลดลงบางบริเวณของชั้นโอโซน เรียกว่า หลุมโอโซน… ซึ่งเป็นสาเหตุของการเกิดปรากฏการณ์โลกร้อน

การเกิดหลุมโอโซนจะมีความแตกต่างไปแต่ละพื้นที่ โดยพื้นแถบขั้วโลกพบว่ามีการถูกทำลายของชั้นโอโซนมากที่สุดและแตกต่างกันไปในแต่ละพื้นที่ของค่าละติจูด สาเหตุการทำลายชั้นโอโซนนั้นเกิดจากการทำปฏิกิริยาแฮโลเจนกับแก๊สโอโซน หรือการทำปฏิกิริยาระหว่างโอโซนในชั้นบรรยากาศกับ สารทำความเย็นจำพวกแฮโลคาร์บอนหรือสาร CFC ในชั้นสตราโตสเฟียร์ โดยสารทั้งสองชนิดนี้เป็นสาเหตุหลักของการเกิด หลุมโอโซน แต่ก็ยังมีสาเหตุอื่นๆได้อีก เช่น คาร์บอนไดออกไซด์ และมีเทนด้วย

NASA ได้เผยแพร่ภาพและข้อมูลหลุมโอโซนบริเวณทวีปแอนตาร์กติกา ณ ชั้นบรรยากาศสตราโตสเฟียร์ระดับต่ำ… ที่แสดงให้เห็นระดับของโอโซนลดลง 33% จากการวัดครั้งแรกในปี ค.ศ. 1975 หลุมโอโซนเกิดขึ้นในช่วงฤดูใบไม้ผลิ ณ ทวีปแอนตาร์กติกาในช่วงเดือนกันยายนถึงต้นเดือนธันวาคม เกิดลมทิศตะวันตกกำลังแรงพัดหมุนเวียนทั่วทวีปและสร้างความปั่นป่วนในชั้นบรรยากาศ การทำลายโอโซนในแต่ละปีนั้นพบว่า 50% เกิดในช่วงฤดูใบไม้ผลิของทวีปแอนตาร์กติกา

โอโซนในชั้นบรรยากาศมีบทบาทสำคัญเรื่องการช่วยดูซับรังสี UVB…  เมื่อชั้นโอโซนบางลงหรือลดลงก็จะทำให้ปริมาณรังสี UV-B มีมากขึ้น ซึ่งนำไปสู่ความเสียหายและยังเป็นสาเหตุของการเกิดโรคมะเร็งผิวหนัง จนนำไปสู่การลงนามในพิธีสารมอนทรีออล หรือ Montreal Protocol on Substances That Deplete the Ozone Layer ซึ่งเป็นสนธิสัญญาสากลที่กำหนดขึ้นเพื่อควบคุม, ยับยั้ง และรณรงค์ให้ลดการผลิตและการใช้สารทำลายชั้นบรรยากาศโอโซนหลายชนิด

อย่างไรก็ตาม… กรณีผลกระทบของ UVB ที่เพิ่มขึ้นชั้นโอโซนที่บางลง หรือแม้แต่เกิดรูรั่วขึ้น… ก็ยังไม่มีหลักฐานที่แน่ชัดว่าการลดลงของโอโซนเป็นผลทำให้เกิดโรงมะเร็งผิวหนังและโรคทางตาในมนุษย์ ซึ่งข้อถกเถียงนี้ก็ยังไม่มีฝ่ายใดแสดงหลักฐานเชิงประจักษ์ยืนยัน “ความเชื่อของฝ่ายตน” ในประเด็นโลกร้อนและผลกระทบเชิงสุขภาพได้

#FridaysForFuture 

อ้างอิง

Share this post

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin
Share on pinterest
Share on print
Share on email
Add Reder's Line friends

เพิ่ม Reder เป็นเพื่อนทาง Line... เรามีเรื่องเล่าและแรงบันดาลใจส่งให้ท่านทุกวันคี่

Related Post

bioplastics

Bioplastic… บนสังเวียนสิ่งแวดล้อม

การปะทะกันระหว่างข้อเท็จจริงเรื่อง Bioplastics กับ Petroplastic คงต้องต่อสู้กันต่อไปอีกช่วงหนึ่ง… และที่สำคัญก็คือ ทั้ง Bioplastics และ Petroplastic ยังต้องต่อสู้กับกระแสการ Ban Plastics หรือการรณรงค์ต่อต้านการใช้พลาสติก ซึ่งความเคลื่อนไหวเริ่มมีข้อมูลและกลยุทธ์แหลมคมไม่ต่างจากเมื่อครั้งที่การเคลื่อนไหวต่อต้านบุหรี่ในสหรัฐอเมริกาเมื่อสามสิบปีที่แล้ว…

Waste Electrical and Electronic Equipment

ซากผลิตภัณฑ์เครื่องใช้ไฟฟ้าอิเล็กทรอนิกส์ #FridaysForFuture

กรณีบ้านโคกสะอาด เป็นประเด็น eWaste หรือ ขยะอิเล็กทรอนิกส์ที่นำไปสู่การร่างพระราชบัญญัติการจัดการซากผลิตภัณฑ์เครื่องใช้ไฟฟ้าและอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ในเวลาต่อมา ท่ามกลางเสียงคัดค้านและข้ออ้างเรื่องผลกระทบต่อผู้ประกอบอาชีพรับซื้อของเก่าและซาเล้ง ที่อ้างว่ามีจำนวนไม่น้อยกว่า 60,000 รายทั่วประเทศ พร้อมกับกลุ่มอุตสาหกรรมไฟฟ้าอิเล็กทรอนิกส์และโทรคมนาคม สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย ก็ยื่นข้อเสนอทั้งคัดค้านและแก้ไขในหลายประเด็น

MarTech 2020

Marketing Technology… เมื่อปลาเร็วกินปลาช้า

ในโลกธุรกิจ… สุภาษิตอย่าง “ปลาใหญ่กินปลาเล็ก” เคยเป็นจริงมานานจนกระทั่งการมาถึงของ Digital Era ที่ปลาตัวขนาดไหนก็ไม่สำคัญเท่าความเร็ว จนเกิดสุภาษิตใหม่ขึ้นในโลกธุรกิจที่ใครได้ยินก็ต้องอึ้ง!

Zoonotic

ZOONOSES… โรคระบาดจากสัตว์สู่คน #FridaysForFuture

อันตรายจากโรคติดต่อจากสัตว์สู่นั้น… แต่ละโรคอาจมีอาการของโรคต่างกัน แต่อันตรายที่เกิดขึ้นกับผู้ที่ติดเชื้อโรคจากสัตว์ หรือติดจากผู้ป่วยที่ติดเชื้อจากสัตว์อีกต่อหนึ่ง คือ ความรุนแรงของโรคที่เกิดขึ้น ซึ่งอาจเป็นเชื้อไวรัส แบคทีเรีย หรือเชื้ออื่นๆ ที่ต้องการการรักษาอย่างทันท่วงที ก่อนที่จะลามไปติดเชื้อในอวัยวะส่วนอื่นๆ จนให้การรักษาไม่ทัน