Perceived Self และ Ideal Self… กับความภูมิใจในตน #SelfInsight

Self Confident

Self-Esteem หรือ ความภูมิใจในตน หรือ ความภูมิใจแห่งตน หรือ การเคารพตนเอง หรือ การเห็นคุณค่าในตัวเอง… ในทางจิตวิทยาจะเป็นการประเมินคุณค่าตนเองอันเป็นอัตวิสัยและรับรู้โดยสมบูรณ์อยู่ภายในใจตน ซึ่งเป็นทั้งการตัดสินและทัศนคติต่อตน โดยมีความเชื่อและอารมณ์ความรู้สึกเป็นองค์ประกอบ… ความเชื่อว่าตนเก่งและด้อย… ความรู้สึกอับอายและภาคภูมิ หรือ ความรู้สึกโศกเศร้าและสนุกสนาน ซึ่งเกิดขึ้น สะสมและเฉลี่ยเป็นคุณค่าที่ตนเองมองตนเองในแต่ละวันเวลา หรือ ทั้งหมดของช่วงชีวิตเลยก็ได้

นักจิตวิทยาและศาสตร์ด้านจิตวิทยาอธิบายว่า… Self-Esteem ทรงอิทธิพลต่อพฤติกรรมต่างๆ ของเจ้าตัวอย่างสำคัญ ทั้งโดยรู้ตัวและไม่รู้ตัว

William James จิตแพทย์ชาวอเมริกันได้แจกแจงด้านต่างๆ ของตัวตน หรือ อัตตา หรือ Self เอาไว้ 2 วรรณะ คือ… I-Self ซึ่งเป็น Processes of Knowing หรือ กระบวนการรับรู้… กับ Me-Self ซึ่งเป็น Resulting Knowledge About The Self หรือ ผลแห่งการรับรู้เกี่ยวกับตน… ซึ่ง I-Self หรือ กระบวนการรับรู้ทั้งทางกาย ทางสังคมและทางจิตวิญญาณ จะสะท้อนเป็น Me-Self หรือ ผลจากการรับรู้ตัวตนสอดคล้องกันทั้งทางกาย ทางสังคมและจิตวิญญาณ… หรือ ตนรับรู้มาอย่างไร ก็ส่งผลให้ตนเป็นอย่างนั้น

นั่นแปลว่า… ปัญหาทางจิตอันเป็นผลกระทบต่อเนื่องจาก “รู้มาอย่างไรก็ส่งผลอย่างนั้น” มีช่องว่างระหว่าง I-Self กับ Me-Self… กว้างพอที่จะเติมบางสิ่งเพื่อ “ปรับแต่งควบคุมผลลัพธ์” ในขั้น Me-Self ให้ออกมาเป็นประโยชน์กับเจ้าตัว หรือ Self ได้ดีกว่าการใช้ Knowing หรือ การรับรู้อย่างตรงไปตรงมา ซึ่งหลายกรณีไม่ได้เป็นประโยชน์กับเจ้าตัว หรือ Self ใดๆ เลยก็มี มิหนำซ้ำ หลายกรณียังเป็นโทษกับเจ้าตัวสุดลิ่มก็เป็นได้

เครื่องมือในการ “ปรับแต่งควบคุมผลลัพธ์” ที่สร้างคุณประโยชน์ให้ตัวเองผ่าน Me-Self ได้ดีที่สุดก็คือ… Self-Esteem นั่นเอง

Perceived Self และ Ideal Self

พญ. สุวรรณี พุทธิศรี จิตแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ ระบุไว้ในผลงานวิจัยเครื่องมือทางจิตเวชเด็กและตีพิมพ์ในวารสารสมาคมจิตแพทย์แห่งประเทศไทยว่า… ความรู้สึกภาคภูมิใจในตนเอง หรือ Self-Esteem เป็นภูมิคุ้มกันที่สำคัญในการป้องกันหรือบรรเทาความรุนแรงของปัญหาทางจิตใจที่เกิดขึ้น ในทางปฏิบัติพบว่า… ความเดือดร้อนที่บุคคลได้รับนั้น บ่อยครั้งจะมาจากความรู้สึกภาคภูมิใจในตนเองที่น้อยเกินไป ความรู้สึกภาคภูมิใจในตนเองต้องอาศัยความสมดุลกันระหว่างความชำนาญ ความสามารถที่แต่ละบุคคลประเมินว่า “ตนเองเป็นอย่างไร หรือ Perceived Self” กับจินตนาการของบุคคลนั้นว่า “ต้องการที่จะเป็นอย่างไร หรือ Ideal Self” 

หากทั้ง Perceived Self และ Ideal Self ใกล้เคียงกัน… ก็จะทำให้เกิดความภาคภูมิใจในตนเอง มองตนเองในแง่ดีตามความเป็นจริง ชื่นชมกับความสามารถที่มี และพร้อมที่จะพัฒนาให้เจริญก้าวหน้ายิ่งๆ ขึ้นไป… ในทางกลับกันถ้า Perceived Self และ Ideal Self แตกต่างกัน ก็จะทำให้คนๆ นั้นไม่รู้สึกภาคภูมิใจในตนเอง กลัวการปฏิเสธ ท้อแท้ หรืออยู่เฉยไม่กระตือรือล้น

การอธิบายเรื่องความภาคภูมิใจในตนนั้น… โดยทั่วไปมักจะอ้างถึง Maslow’s Hierarchy of Needs หรือ ลำดับขั้นความต้องการของมาสโลว์ ซึ่งเผยแพร่โดย ศาสตราจารย์อับราฮัม มาสโลว์ ในรายงานเรื่อง A Theory of Human Motivation ปี 1943… ซึ่งความเป็นจริงแล้ว ลำดับขั้นความต้องการของมาสโลว์ก็ไม่ได้พูดถึง Self-Esteem หรือ ความภูมิใจในตนโดยตรง เพียงแต่อธิบายว่า “มนุษย์โดยธรรมชาติต้องการอะไรจากแค่ไหนถึงแค่ไหน” แม้จะเป็นทฤษฎีที่อธิบายการเกิดความภูมิใจในตน แต่ก็ไม่ได้อธิบายว่าจะได้ความภูมิใจในตนมาได้อย่างไรตามขั้นต่างๆ ของทฤษฎี

การจะพัฒนา Self-Esteem จึงต้องถอยกลับมาดูตัวตน หรือ อัตตา หรือ Self ทั้งสองระดับคือ I-Self และ Me-Self… โดยทำความเข้าใจว่า Perceived Self หรือ ตนเองเป็นอย่างไร เทียบกับ Ideal Self หรือ ความต้องการส่วนตนตามความคิดและจินตนาการรวมถึงทัศนคติของตนเป็นอย่างไร… และหาทางให้ “ความจริงกับความต้องการมีช่องว่างระหว่างกันน้อยที่สุด… นั่นเอง 

References… 

Share this post

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin
Share on pinterest
Share on print
Share on email
Add Reder's Line friends

เพิ่ม Reder เป็นเพื่อนทาง Line... เรามีเรื่องเล่าและแรงบันดาลใจส่งถึงท่านบน Timeline ทุกวัน และ รบกวนท่านผ่านข้อความ Chat เท่าที่จำเป็น

Recent Posts

Related Post

Sophie Kim Founder & CEO Market Kurly

Market Kurly… ของสดของชำแบบสั่งส่งสดๆ #Reder Startup

ลูกค้าของ Market Kurly ส่วนใหญ่เป็นกลุ่มมิลเลนเนียล… คนกลุ่มนี้ไม่ได้มีค่านิยมเหมือนคนรุ่นเก่าที่ทำงานหนักเพื่อมีบ้านมีรถยนต์ แต่เป็นกลุ่มใช้ชีวิตแบบปรนเปรอตัวเองด้วยกิจกรรมที่โปรดปราน และสิ่งที่ชอบ โดยเฉพาะประสบการณ์กับอาหารเครื่องดื่มเพื่อเติมเต็มความอิ่มเอมภายใน

Innovation

Invention กับ Innovation… และหลักการทำ Business Transformation #SaturdaysSMEs

การใช้นวัตกรรมในฐานะผู้ใช้งานดูเหมือนจะไม่ใช่ปัญหา แค่เรียนรู้และใช้ให้เป็นก็เพียงพอที่จะอยู่รอดอย่างสบายถ้าเทคโนโลยีเหล่านั้นเป็นเพียงเครื่องมือ… แต่ถ้าเทคโนโลยีที่กำลังเปลี่ยนแปลงเป็นมากกว่าเครื่องมือ ที่หมายถึงการเป็น Core Business ที่เกี่ยวข้องกับความอยู่รอด ความสำเร็จล้มเหลวและการแข่งขัน ถึงชั่วโมงนี้อาจจะต้องมาเรียนรู้กันแล้วว่า… ต้นทางของเทคโนโลยีอย่างสิ่งประดิษฐ์ริเริ่มและนวัตกรรมอันไหนอย่างไรจะกลายเป็น S-Curve ใหม่ให้ธุรกิจได้บ้าง

Food & Drink

แนวโน้มธุรกิจอาหาร 2022 #RederSMEs

ศูนย์วิจัยกสิกรไทยได้เผยแพร่รายงานเรื่อง การผ่อนคลายมาตรการ สู่การฟื้นตัวของธุรกิจร้านอาหาร Full Service… โดยมีตัวเลขคาดการณ์ว่า ธุรกิจร้านอาหารแบบบริการเต็มรูปแบบจะกลับมาขยายตัวร้อยละ 26.5 ในปี 2022

Para Rubber Latex flows

Sunk Cost Fallacy กับกรณีราคายางพารา

เกษตรกรสวนยางยังคงติดหล่มเดิมๆ แบบที่ยังจะเป็นประเด็นการเมืองและสังคมต่อไปอีกนาน… ปัญหาระดับนโยบายก็ว่ากันไปในชั้นนโยบาย ที่จะเพิ่มการใช้ในประเทศ หรือเพิ่มตลาดส่งออก หรือแม้แต่ลด Supply ลงให้มากด้วยการโยกงบประมาณที่ใช้แก้ปัญหาปลายทาง มาช่วยยกันดึงพี่น้องเกษตรกรออกจากกับดักสำคัญที่เรียกว่า… Sunk Cost Fallacy ดีมั๊ย???