Reason & Excuse… เหตุผลและข้ออ้าง #SelfInsight

ในความสัมพันธ์ทุกแบบที่ปุถุชนคนหนึ่งมีกับคนอื่นๆ รอบข้าง จะมีความสัมพันธ์ที่ดี กับ ความสัมพันธ์ไม่ค่อยดีตั้งแต่ระดับงั้นๆ ไปจนโคตรห่วยซวยสุดๆ แต่มีกันและกันอยู่ในสายสัมพันธ์… และคนส่วนใหญ่มีความสัมพันธ์แบบห่วยๆ งั้นๆ ผ่านเข้ามาในชีวิตเสมอ ซึ่งบางคนโชคร้ายถึงขั้นมีความสัมพันธ์สุดห่วยกับสายสัมพันธ์ใกล้ตัวแบบพ่อ–แม่–ลูก–สามี–ภรรยา… ให้ชีวิตที่เหลืออยู่สามารถห่วยได้อย่างสม่ำเสมอไปจนตายจากกัน

ประเด็นก็คือ… ความสัมพันธ์ที่มาจากความรักความเข้าใจ โดยทั้ง “ความรัก และ ความเข้าใจ” จะเป็นที่มาของหลักคิดต่อคนรอบข้างในสายสัมพันธ์ในทางบวก ซึ่งความคิดเชิงบวก หรือ Positive Thinking และ Growth Mindset หรือ ชุดความคิดอันเติบใหญ่ต่อยอดในทางสร้างสรรค์ได้อีกที่คนๆ หนึ่งมีอยู่กับตัว… จะยอมสละเวลาเพื่อ “สร้างความเข้าใจ” กับคนในสายสัมพันธ์เสมอ

ในการ “สร้างความเข้าใจ” กับคนในสายสัมพันธ์ที่ปุถุชนคนหนึ่งมีกับคนอื่นๆ รอบข้าง… จึงต้องมีการสื่อสารระหว่างกันเพื่อสร้าง “ความเข้าใจอันดี” ให้เกิดขึ้นระหว่างกัน โดยเฉพาะการพูดคุยซักถามและอธิบายเหตุผล หรือ Reason และ ข้ออ้าง หรือ Excuse เพื่อรักษาความสัมพันธ์ไม่ให้ยุติลงโดยขาดพร่องความเข้าใจอันดีต่อกัน… ซึ่งเป็นหนึ่งในบาดแผลความสัมพันธ์ที่ผู้คนส่วนหนึ่งมักมีปมติดตัวติดใจไปจนตายมากมาย

สิ่งที่น่าสนใจก็คือ ในการสื่อสารเพื่อทำความเข้าใจระหว่างกัน ถึงขั้นที่ “ต้องอธิบาย” เพื่อให้เข้าใจกันมากขึ้นนั้น… โดยบริบทในขั้นนี้มักจะหมายความว่าได้เกิด “ความไม่เข้าใจระหว่างกัน” ขึ้นแล้ว ซึ่งอย่างน้อยก็น่าจะมีข้องุนงงสงสัยจากคนที่ต้องการคำอธิบาย และ ฝ่ายที่ต้องอธิบายก็จะเริ่ม “ยกเหตุผลของตัวเอง” มาแก้ข้อสงสัย… แต่คนรับฟังการอธิบายจะเข้าใจว่าเป็นเหตุผล หรือ Reason… หรือฟันธงว่าเป็นข้ออ้าง หรือ Excuse… คนที่ต้องอธิบายก็หมดสิทธิ์จะเปลี่ยนความเข้าใจของอีกฝ่ายให้เป็นอื่นได้อีก

ประเด็นเป็นแบบนี้คือ… ข้ออ้าง หรือ Excuse จะเป็นการกล่าวอ้างถึงข้อเท็จจริง หรือ ความเชื่อ เพื่อสนับสนุนความคิดและการกระทำของตัวเองที่สร้างความงุนงงสงสัยให้ “คนสำคัญในสายสัมพันธ์” แต่ถ้าคนฟังที่ต้องการคำอธิบายมี “มุมมอง และ ได้ตัดสิน” ข้ออ้างนั้นไปแล้วว่าขาดเหตุ ขาดผล ขาดหลักธรรม หรือ ขาดความชอบธรรม โดยอธิบายทั้งหมดนั้นเพื่อให้ตนเองได้ประโยชน์สูงสุด หรือ มีแต่เจ้าของข้ออ้างที่ได้ประโยชน์… ทั้งหมดที่ว่ามาก็จะกลายเป็นข้ออ้างเสมอ

ส่วนคำอธิบายที่ถือว่าเป็นเหตุผล หรือ Reason จะเป็นการบอกเล่า “ข้อเท็จจริง หรือ ความเชื่อ” ที่ตั้งอยู่บนหลักคุณธรรม จริยธรรม และ ความชอบธรรมที่จะกล่าวอ้างอย่างชัดเจน… โดยความจริงและความถูกต้องจะเป็นบรรทัดฐานแรกในคำอธิบาย… ไม่ใช่ผลประโยชน์ของใครคนใดคนหนึ่ง… ซึ่งไม่ว่าคนฟังที่ต้องการคำอธิบายจะตีความว่าเป็นเพียงข้ออ้าง หรือ เป็นเหตุเป็นผลพอฟังได้… ข้อเท็จจริงในคำอธิบายจะพิสูจน์ความถูกต้องให้เสมอ

เส้นกั้นระหว่างเหตุผล หรือ Reason และ ข้ออ้าง หรือ Excuse จึงไม่ใช่เส้นบางๆ กั้นอยู่อย่างที่หลายคนเข้าใจ… เพราะเหตุผล หรือ Reason มีข้อมูลและข้อเท็จจริงประกอบความชอบธรรมในการยกอ้างอยู่ในตัวและพิสูจน์ได้… ในขณะที่ข้ออ้าง หรือ Excuse จะมีเรื่องบิดเบือนและอคติทั้งจากผู้พยายามยกคำอธิบาย และ ผู้รอคำอธิบายช่วยกันทำให้พฤติกรรมความสัมพันธ์เกิดข้ออ้างขึ้น… 

ที่สำคัญก็คือ ถ้าเกิดมีอคติจากผู้รอคำอธิบายได้ “เชื่อ และ ตัดสิน” แล้วว่าคำกล่าวอ้างจากคนๆ นี้ “เป็นข้ออ้างแน่นอน” เพราะเป็นสายสัมพันธ์ห่วยๆ อยู่เดิมที่เปลี่ยนความเข้าใจเป็นอย่างอื่นไม่ได้… ยังไงๆ มันก็เป็นข้ออ้างตลอดไป

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on pinterest
Pinterest
Share on tumblr
Tumblr

Leave a Reply

Your email address will not be published.