สถานการณ์ขยะรีไซเคิล และคนเก็บขยะ

Recycle Force

ช่วงปลายปี 2019 ที่ผ่านมา ปัญหาราคาขยะรีไซเคิลที่ร้านรับซื้อของเก่าตกต่ำทั่วประเทศ สวนทางกับกระแสรักษ์โลกและการรีไซเคิลที่มีแบรนด์และอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ ประกาศตัวเข้าสู่ยุคสมัยของการรีไซเคิลและเศรษฐกิจหมุนเวียน

ข้อมูลจากร้านรับซื้อของเก่า พ่อค้ารับซื้อของเก่าและรถเข็นซาเล้งเก็บแยกขยะสะท้อนว่า ขยะรีไซเคิลอย่างกระดาษเคยรับซื้อกิโลกรัมละ 3-4 บาท ราคารับซื้อลดต่ำลงมาอยู่ที่ 50 สตางค์ ส่วนราคาส่งโรงงานรีไซเคิลก็เหลือเพียง 1 บาทต่อกิโลกรัมเท่านั้น…  ส่วนราคาขวดพลาสติก จากราคารับซื้อเดิมที่ 15 บาทก็ลดลงเหลือเพียง 8 บาทต่อกิโลกรัม จนมีการร้องเรียนถึงรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์

12 กุมภาพันธ์ 2020 คุณจุรินทร์ ลักษณวิศิษฏ์ ในฐานะรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ ก็เปิดประชุมร่วมกับตัวแทนซาเล้ง ร้านรับซื้อของเก่า โรงอัดกระดาษ และโรงผลิตกระดาษ ท่ามกลางการรวมตัวของซาเล้งจากทั่วประเทศกว่า 500 คนที่ยกกันมารอมติด้วยกัน… ซึ่งสุดท้ายกลุ่มซาเล้งกลับบ้านด้วยตัวเลขรับซื้อกระดาษที่ 2 บาทต่อกิโลกรัม เป็นราคาอ้างอิงที่กรุงเทพ ในขณะที่โรงอัดกระดาษรีไซเคิลก็กลับไปด้วยตัวเลข 3.30-3.50 บาทแบบมีเงื่อนไขอีกเล็กน้อย ที่โรงงานกระดาษจะต้องรับซื้อและดูแลราคา

ประเด็นที่อยากจะพูดถึงวันนี้คือ ซาเล้งเก็บของเก่าและร้านรับซื้อของเก่ารายย่อย ที่หลายฝ่ายรู้ดีว่า คนเหล่านี้มีความสำคัญกับระบบนิเวศน์และสิ่งแวดล้อมอย่างมีนัยยะสำคัญ ในขณะที่คนส่วนใหญ่ในสังคม แทบจะมองชิ้นส่วนนี้ของสังคมไม่เห็น ขณะเดียวกัน… วงจรเศรษฐกิจรีไซเคิลที่กลายเป็นสินค้าส่งออกและนำเข้าในหลายๆ ประเทศ รวมทั้งประเทศไทยที่มีความสามารถในการแปรรูปขยะรีไซเคิล จนนำเข้าจากหลายๆ ประเทศทั้งที่ถูกกฏหมายแบบลงตราเสียภาษีถูกต้อง และลักลอบนำเข้าอีกไม่น้อย

ซึ่งการนำเข้าขยะรีไซเคิลจากต่างประเทศมาแปรรูปนี้เอง ที่ส่งผลให้ราคารับซื้อของเก่าจากคนหาเช้ากินค่ำตัวจริงเสียงจริง เดือดร้อนกันไปทั่ว

โดยส่วนตัวผมสนับสนุนแนวคิดให้รัฐเข้ามาส่งเสริมธุรกิจรับซื้อของเก่าและอาชีพเก็บค้าคัดแยกขยะมานาน โดยให้ผังเมืองระดับเทศบาล กำหนดพื้นที่ธุรกิจค้าของเก่าในผังเมือง และอุดหนุนรายได้แรงงานคัดแยกขยะส่งร้านของเก่า เหมือนที่เทศบาลจ้างงานคนกวาดถนนเพื่อความสะอาดเรียบร้อยของชุมชน… ซึ่งโมเดลและแนวทางในการจัดการมีทางเลือกมากมาย แต่ต้องเริ่มต้นที่ “เห็นความสำคัญของคนที่ยินดีทำอาชีพนี้ก่อน”

ผมทราบดีว่า ข้อเสนอแบบนี้ยังไม่ใช่ทางออกสุดท้ายของปัญหาขยะและการรีไซเคิลหรอก แต่ก็มั่นใจมากว่า… เปอร์เซนต์การนำขยะกลับมาใช้ใหม่ต้องเพิ่มขึ้นมากทีเดียวเช่นกัน… ซึ่งเปอร์เซนต์ที่เพิ่มขึ้นนี้ ผมเชื่อว่าคุ้มค่าที่รัฐจะเป็นธุระ “จัดหาเงินอุดหนุนมาดูแลอาชีพแยกขยะ” ทั้งระบบโดยไม่กระทบกระเทือนงบประมาณส่วนอื่นเลยก็ยังได้

ข้อเท็จจริงก็คือ ขยะในระบบนิเวศน์ 75% รีไซเคิลได้ แต่คัดแยกและนำกลับเข้าขบวนการรีไซเคิลได้เพียง 30% เท่านั้น… ซึ่งการแก้ไขให้ตัวเลขจาก 30% เข้าใกล้ 75% คงต้องเอาจริงเอาจังเหมือนกรณีปลูกดอกไม้เกาะกลางถนน รวมทั้งจ้างคนกวาดถนนและทางเท้าทุกวันของเทศบาลหลายๆ แห่ง

กรณีศึกษาอย่าง เอี่ยมดีรีไซเคิล หรือสตาร์อัพหมีมีถังจากระยอง หรือกรณีของแพลตฟอร์ม GEPP Sa-Ard หรือ แอพ GEPP ได้พิสูจน์แล้วว่า… การคิดเรื่องรีไซเคิลอย่างเป็นระบบ และมีการจัดการที่ทันสมัย สามารถยกระดับระบบนิเวศน์ที่มีธุรกิจรีไซเคิลเป็นศูนย์กลางได้ดีแค่ไหน… และที่สำคัญกว่านั้นคือ ระบบนิเวศน์ทั้งหมดมีพร้อมหมดแล้ว ขาดก็แต่ “วิสัยทัศน์” ระดับผู้นำการเปลี่ยนแปลงเท่านั้น… 

ผมเห็นข้อมูลเทศบาลนครเชียงใหม่ ร่วมมือกับแพลตฟอร์ม GEPP นำร่องหาทางออกให้ขยะรีไซเคิลให้เชียงใหม่ไปแล้ว… ไหนๆ ก็ริเริ่มนำร่องไปแล้ว ช่วยป่าวประกาศให้คนรับรู้เยอะๆ หน่อยเถอครับ แล้วก็ฝากดูแลพี่น้องคนอาชีพเก็บขยะค้าของเก่าต่ออีกหน่อยนึงด้วยเถอะ… ท่านจะได้อะไรอีกมากทีเดียว!!!

Credit: https://adaymagazine.com

#FridaysForFuture

อ้างอิง

Share this post

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin
Share on pinterest
Share on print
Share on email
Add Reder's Line friends

เพิ่ม Reder เป็นเพื่อนทาง Line... เรามีเรื่องเล่าและแรงบันดาลใจส่งถึงท่านบน Timeline ทุกวัน และ รบกวนท่านผ่านข้อความ Chat เท่าที่จำเป็น

Related Post

Design Thinking in Instructional Design Empathy

Prototype… ต้นแบบชีวิต

ทั้งหมดเป็นการแลกเปลี่ยนประสบการณ์ผ่านการพูดคุยสนทนากับต้นแบบของคนอื่นที่มีลักษณะเดียวกับปีที่ 5 ของเราใน Odyssey Plan… เพื่อนำมาสร้างต้นแบบของตัวเอง จากรายละเอียดที่ชัดเจนพอให้นำมาประเมินและวางแผน 5 ปีของเรานั่นเอง

VUCA World

VUCA World… ผันผวน ไม่แน่นอน ซับซ้อนและคลุมเครือ

ในช่วงปลายของยุคสงครามเย็น ทีมที่ปรึกษากองทัพสหรัฐ 2 คนคือ Warren Bennis และ Burt Nanus ได้เสนอกรอบทฤษฎีเพื่ออธิบายสถานการณ์ความวุ่นวายยุ่งยากซับซ้อนและมีความไม่แน่นอนสูง ในสถานการณ์การเมืองโลกช่วงปี 1980 ปลายๆ ที่จักรวรรดิโซเวียตใกล้ล่มสลายและความวุ่นวายในอัฟกานิสถานและอิรักกำลังปะทุ

Space Elevator

Road to the Space Elevator… เส้นทางไปลิฟต์อวกาศ

การเอาสถานีอวกาศผูกกับเคเบิลที่แข็งแรงอย่าง Carbon Nanotube ไว้กับแกนเส้นศูนย์สูตรที่แรงโน้มถ่วงสร้างโมเมนตัมการหมุนสูงที่สุด จะทำให้ปลายอีกด้านในอวกาศ ถูกเหวี่ยงหนีศูนย์กลางให้ลอยอยู่นอกอวกาศ ด้วยแรงดึงมากกว่าแรงโน้มถ่วงของโลกมากมาย เหมือเราเอาลูกตุ้มมัดเชือกแล้วควงเป็นวงกลม ที่แรงเหวี่ยงปลายเชือกติดลูกตุ้มจะดึงออกจากศูนย์กลางจนเชือกตึง… สถานีอวกาศในวงจรค้างฟ้านอกแรงโน้มถ่วงจึงสามารถลอยอยู่ได้ด้วยแรงดึงที่แม้แต่พายุรุนแรงที่สุดในชั้นบรรยากาศโลก ก็ไม่สามารถโยกคลอนอะไรได้

Learn Unlearn Relearn

Unlearn Skills…

The illiterate of the 21st century will not be those who cannot read and write, but those who cannot learn, unlearn, and relearn.