Silver Economy

การขยายตัวและเพิ่มขึ้นของกลุ่มคนสูงอายุทั่วโลก จะทำให้ผู้สูงอายุกลายเป็น Generation ที่ทรงอิทธิพลทางเศรษฐกิจภายใน 10 ปีนับจากนี้… พร้อมกับนิยามเดิมๆ ของผู้สูงวัย จะไม่มีวันเหมือนเดิมอีกต่อไป

ถ้าท่านติดตามข้อมูลข่าวสารอย่างแท้จริงก็จะบอกได้ว่า… ในทุกๆ สังคมชาติจะมีผู้สูงวัย โลดแล่นเป็นกลุ่มคนที่ควบคุมศูนย์กลางทางการเมือง เศรษฐกิจและสังคมอยู่ทุกที่ ส่วนที่เหลือก็เป็นกลุ่มคนที่ส่วนใหญ่มีทรัพย์สินและกำลังซื้อ ทั้งที่มาจากการทำมาหากินสะสมมาตั้งแต่วัยหนุ่มสาว หรือแม้แต่กำลังซื้อจากลูกหลาน Generation ถัดมา ที่คนรุ่นนี้ฟูมฟักเติบโตตามมา

นับจากนี้ไป… เราท่านจะได้ยินคำว่า เศรษฐกิจสูงวัย หรือ Silver Economy และ เศรษฐกิจอายุวัฒน์ หรือ Longevity Economy มากขึ้นเรื่อยๆ ที่หลายอย่างในโครงสร้างเศรษฐกิจทั้งระดับมหภาคและจุลภาค จะต้องปรับให้สอดคล้องกับข้อเท็จจริงเกี่ยวกับผู้คนในสังคม

รายงานวิจัยหัวข้อ Getting Older – Our Aging World จาก Ipsos บริษัทสำรวจและวิจัยทางการตลาดจากฝรั่งเศส เสนอข้อมูลคาดการณ์ว่า ระหว่างปี 1980 – 2050 ผู้สูงวัยจะมีจำนวนเพิ่มขึ้นอย่างน้อยหนึ่งเท่าตัว โดยในปี 2050 โลกจะมีจำนวนผู้สูงวัยที่มีอายุ 60 ปีขึ้นไป มากกว่า 2.1 พันล้านคน นั่นแปลว่า… 30 ปีต่อจากนี้ เราจะมีจำนวนผู้สูงวัยมากกว่าคนหนุ่มสาวเป็นครั้งแรก โดย 1 ใน 5 ของประชากรโลกในปี 2050 จะเป็นผู้สูงวัย และนับว่าเป็นครั้งแรกที่ผู้สูงอายุจะครองเมืองในทุกพื้นที่ของโลก

ประเด็นก็คือ… แม้จำนวนผู้สูงวัยสะสมจะเพิ่มสูงขึ้น แต่นิยามและไลฟ์สไตล์ของผู้สูงอายุจะเปลี่ยนไปจากเดิมอย่างมาก… ต่อไปนี้เป็นข้อมูลจากงานวิจัยที่สัมภาษณ์จากผู้สูงวัยยุค Disruption โดยตรง

เริ่มกันที่ทัศนคติว่าด้วยคำว่า “แก่” ก่อนเลย… เกณฑ์อายุที่ถือว่าแก่ จะไม่เท่ากันในแต่ละประเทศ… ซึ่งการใช้อายุเป็นเกณฑ์ อาจจะทำให้ความเข้าใจต่อผู้สูงวัยคลาดเคลื่อน เป็นผลมาจากยุคปฏิวัติอุตสาหกรรมที่กำหนดอายุคนทำงานไว้ที่ 60 ปีคือแก่และต้องหยุดทำงาน… ชาวสเปนมองว่าผู้สูงวัยเริ่มต้นที่อายุ 70 ในขณะที่คนซาอุดิอาระเบียระบุว่า อายุ 49 ปีก็แก่แล้ว… และคนไทยในประเทศไทยมองว่า อายุ 60 ปีถือว่าเริ่มต้นเป็นผู้สูงวัย… ซึ่งต่ำกว่าค่าเฉลี่ยของโลกที่ 66 ปีถึงสิบเปอร์เซ็นต์

ประเด็นก็คือ… อย่าใช้อายุชี้วัดตัวตน แต่ให้ใช้ “ไลฟ์สไตล์” และ “ความต้องการที่แท้จริง” ซึ่งการกำหนดผู้สูงวัยจากตัวเลขอายุและภาพจำเดิมๆ ที่ว่า… ผู้สูงวัยไม่สนใจเทคโนโลยี ไม่ชอบเรียนรู้ และไม่ชอบสิ่งใหม่ๆ ถือว่าเข้าใจผู้สูงอายุผิดหมดทั้งโลกทีเดียว

ข้อมูลจากงานวิจัยชี้ชัดว่า… ผู้สูงอายุใช้อินเทอร์เน็ตและเป็นนักช้อปออนไลน์ตัวยง แถมยังใช้เทคโนโลยีไม่น้อยไปกว่าคน Millennials

ข้อมูล Insights ของผู้สูงอายุวัย 65 ปีในประเทศฝรั่งเศสชี้ว่า มีผู้สูงอายุถึง 70% ชอบลองอะไรใหม่ และมี 60% รู้สึกว่าตัวเองเด็กกว่าอายุ ซึ่งการรู้สึกว่าตัวเองเด็กกว่าอายุจริง เกิดขึ้นกับผู้สูงอายุทั่วโลก รวมทั้งไทย

ที่น่าสนใจยิ่งกว่านั้นคือ… ผู้สูงวัยมีอำนาจทางการเงิน และเป็นโอกาสใหม่ที่ต้องรีบ…อันเนื่องมาจากความต้องการของผู้สูงวัยที่เพิ่มขึ้นและเปลี่ยนไปจากเมื่อก่อน ตลาดผู้สูงวัยได้เพิ่มความซับซ้อนละมีมูลค่าสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว…

ในประเทศอังกฤษเม็ดเงิน 320,000  ล้านปอนด์คิดเป็น 47% ของมูลค่าตลาดสินค้าอุปโภคบริโภคทั้งหมด มาจากกลุ่มผู้สูงอายุ… ในฝรั่งเศสผู้สูงวัยมีเงินที่เตรียมไว้ใช้ท่องเที่ยวถึง 22,000 ล้านยูโร… ส่วนในญี่ปุ่นเองผู้สูงอายุยังเป็นเจ้าของทรัพย์สินถึง 1.439 พันล้านล้านเยน ซึ่งนับเป็น 80% ของตลาดการเงินการลงทุนทั้งหมด

ผู้สูงอายุในสหรัฐอเมริกา… เป็นผู้ประกอบการธุรกิจ กลุ่มที่เรียกว่า Entrepreneurial Longevity มากขึ้นตามรายงาน… ซึ่งในสหรัฐอเมริกาประเทศเดียว มีผู้สูงวัยเริ่มต้นเป็นเจ้าของกิจการมากขึ้น 23% ในปี 2012 และการใช้จ่ายของผู้สูงอายุ 50 ปีขึ้นไปในสหรัฐอเมริกา ใช้จ่ายไปกับการศึกษามากที่สุด สะท้อนให้เห็นว่าคนสูงวัย ยังคงต้องการเรียนรู้เสมอ

ส่วนไลฟ์สไตล์และพฤติกรรมการใช้จ่ายเงินของผู้สูงวัยชาวไทยที่น่าสนใจจากการสำรวจวิจัยพบว่า

  1. 56% ออกกำลังกายทั้งในสวนสาธารณะและฟิตเนสเซ็นเตอร์
  2. 49% เดินทางท่องเที่ยว
  3. 34% เพาะปลูก
  4. 27% เยี่ยมญาติและมิตรสหาย (การเดินทาง)
  5. 22% ร่วมกิจกรรมในชุมชน
  6. 20% ช้อปปิ้ง
  7. 12% เรียนรู้สิ่งใหม่
  8. 10% เป็นอาสาสมัคร
  9. 7% ใช้ Social Media
  10. 7% เรียนรู้เทคโนโลยีใหม่ๆ
  11. 5% เลี้ยงสัตว์
  12. 5% เรียนคอร์สออนไลน์

ส่วนความต้องการผู้สูงวัยไทย… ได้แก่

  1. 41% ต้องการความสงบ
  2. 31% ต้องการใช้เวลาไปกับงานอดิเรกและพักผ่อน
  3. 30% ต้องการใช้เวลากับเพื่อนและครอบครัว
  4. 24% ต้องการหาประสบการณ์ใหม่ๆ
  5. 24% ต้องการใช้เวลาท่องเที่ยว
  6. 22% ต้องการดูแลบ้านและทำสวน
  7. 20% ต้องการใช้ชีวิตแบบ Slow life
  8. 16% ต้องการมีความมั่นคงทางการเงิน
  9. 15% ต้องการลดความกดดันในชีวิต
  10. 15% อยากมีความจำดี
  11. 14% ต้องการช่วยเหลือผู้อื่น
  12. 11% อยากมีเวลามากขึ้นกับชุมชนท้องถิ่น

และความต้องการของผู้สูงอายุทั่วโลก… ได้แก่

  1. 36% ต้องการใช้เวลากับเพื่อนและครอบครัว
  2. 32% ต้องการเวลาทำงานอดิเรก
  3. 26% ต้องการท่องเที่ยวหรือพักผ่อน
  4. 26% ต้องการเลิกทำงาน
  5. 20% ต้องการมีความมั่นคงทางการเงิน
  6. 20% ใช้ชีวิตแบบ Slow life
  7. 17% ต้องการลดความกดดันในชีวิต
  8. 14% ต้องการฉลาดขึ้น
  9. 13% ต้องการความสงบในชีวิต
  10. 11% มีเวลาดูแลบ้านและทำสวน

ประเด็นเรื่องวิตกกังวลมากสุด… สิ่งที่ผู้สูงอายุทั่วโลกวิตกกังวลมากที่สุด คือ  เรื่องเงินและสุขภาพ และสิ่งที่ผู้สูงอายุชาวไทยมีความกังวลใจซึ่งก็มีความใกล้เคียงกัน… สามารถแยกรายละเอียดได้ว่า…

  1. 30% กลัวมีเงินไม่พอต่อการดำรงชีวิต
  2. 25% กลัวมีปัญหาการเคลื่อนไหวทางร่างกาย
  3. 24% กลัวสูญเสียความทรงจำ
  4. 22% กลัวจะไม่สามารถทำสิ่งต่างๆ ที่เคยทำได้
  5. 20% กลัวการจากไปของคนในครอบครัว  ญาติ และเพื่อนฝูง
  6. 20% กลัวความเจ็บป่วย
  7. 19% กลัวถูกทิ้งให้เหงา เศร้า
  8. 18% กลัวไม่มีอิสระ
  9. 16% กลัวตาย
  10. 13% กลัวหูตึงและมองไม่เห็น

ที่จริงข้อมูลจากงานวิจัยมีค่อนข้างละเอียด แต่ผมคัดมาหยาบๆ เพียงไม่กี่ประเด็นพอให้เห็นว่า… ภาพเกี่ยวกับผู้สูงอายุนับจากนี้จะเปลี่ยนไปมากกว่าแต่ก่อน… โดยเฉพาะเทคโนโลยีที่เข้ามาเติมช่องว่าง และทำลายข้อจำกัดและความกังวลของคนแก่อีกมาก… ซึ่งผมคิดว่า น่าจะสร้างการเปลี่ยนแปลงอะไรต่อมิอะไรที่ความเชื่อเดิมๆ จะใช้ไม่ได้อีก

ส่วนอีกด้านหนึ่ง… เราน่าจะมี GAP สำหรับค้นหาโมเดลธุรกิจใหม่ๆ ท้าทายอยู่มากทีเดียวครับ

อ้างอิง

  • https://www.ipsos.com/sites/default/files/ct/news/documents/2019-02/thinks_theperennials.pdf

Share this post

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin
Share on pinterest
Share on print
Share on email
Add Reder's Line friends

เพิ่ม Reder เป็นเพื่อนทาง Line... เรามีเรื่องเล่าและแรงบันดาลใจส่งให้ท่านทุกวันคี่

Related Post

Strategic Planing

Mintzberg’s 5Ps of Strategy… พื้นฐานกลยุทธ์ 5Ps

กลยุทธ์จะถูกกำหนดภายใต้ฉากทัศน์ หรือ Scenario ชุดหนึ่ง ที่มองเห็นปัจจัยและตัวแปรตาม Scenario นั้นอย่างสมบูรณ์ที่สุด… เมื่อถึงสถานการณ์ที่เกิดขึ้นจริง แผนกลยุทธ์ที่ถูกคิดและเตรียมไว้อย่างดี ส่วนใหญ่ จึงมีเรื่องเซอร์ไพรส์หรือเรื่องประหลาดใจให้เจอน้อยมาก… ในขณะที่แผนกลยุทธ์หรือแผนรับมือปัญหาซับซ้อนอ่อนไหว หรือแผนเอาชนะความท้าทายที่กำหนดด้วย “ฉากทัศน์ที่บกพร่อง” ก็จะมีเรื่องเซอร์ไพรส์เหมือนเข้าบ้านผีสิงบนรถไฟเหาะตีลังกาในความมืดตอนอาหารเป็นพิษก็มี

play it village

Natural Learning… การเรียนรู้โดยธรรมชาติ

ปรัชญาการสอนแบบวอลดอร์ฟ จึงต้องเรียนรู้ที่จะเข้าใจ ธรรมชาติของเด็ก หรือ Natural Childhood และ ภาวะกึ่งฝัน หรือ Dreamy Stated ที่มีอยู่ในวัยเด็ก และให้การศึกษาจะทำหน้าที่ปลุกให้เด็กค่อยๆ ตื่นขึ้นมาในโลก หาวิธีเชื่อมโยงเด็กสู่โลกที่เขาได้ลงมาเกิด ครูยังต้องใส่ใจในการเตรียมสิ่งแวดล้อม สถานที่ อาคาร ห้องเรียน บริเวณสวน ตลอดจนเครื่องมือเครื่องใช้ และของเล่นที่เด็กเล่น ให้เด็กสามารถเชื่อมโยงที่มาที่ไปในธรรมชาติได้ โดยเฉพาะพลังธรรมชาติของโลกคือ ดิน น้ำ ลม ไฟ

Gut Feeling

Gut Feeling… กึ๋นใหญ่ ใครว่าไม่สำคัญ

สังหรณ์กับกึ๋นเป็นสิ่งที่คนๆ หนึ่งมีอยู่ในตัวและเป็นปฏิกิริยาการตัดสินใจอัตโนมัติ… ในสังคมไทยเอง คำว่า “กึ๋น” ถือเป็นทักษะส่วนบุคคลที่ให้ภาพและความรู้สึกใกล้เคียงกับพรสวรรค์ที่ติดตัวมาแต่เกิด ส่วนคำว่า “สังหรณ์” ยิ่งเป็นอะไรที่ลึกลับเหลือเชื่อเข้าขั้นศักดิ์สิทธิ์และนิพพานก็มีในหลายกรณี

Porsche 911/901

Porsche 911… เจ้าชายกบแห่งโลกยานยนต์

งานมหกรรมยานยนต์ Frankfurt IAA Motor Show ปี 1963… รถยนต์แบรนด์เจ้าถิ่นอย่าง Porsche ได้เปิดตัวรถยนต์รุ่นใหม่ในชื่อรุ่น 901 ซึ่งเป็นรุ่นเพื่องานโชว์ ก่อนจะวางขายจริงในชื่อรุ่น 911 ด้วยเครื่องยนต์ 6 สูบแนวนอน ระบายความร้อนด้วยอากาศ กับพลังขับเคลื่อน 130 แรงม้า… และตำนานเจ้าชายกบแห่งโลกยานยนต์ก็เริ่มขึ้น