Sustainable Community… ชุมชนยั่งยืน #SustainableFuture

การพูดถึงชุมชนยั่งยืนหลังวิกฤตโควิดที่ทั่วโลกมีประสบการณ์ใกล้เคียงกัน เมื่อต้องเผชิญวิกฤตโดยต้องพึ่งพาตนเองให้มาก และ พึ่งพิงกันเองกับเพื่อนบ้านในชุมชน โดยมีนวัตกรรม “ตู้ปันสุข” ของประเทศไทยได้กลายเป็นกรณีศึกษาของแนวคิดการสร้างชุมชนที่พึ่งพิงกันได้… โดยมีเป้าหมายที่จะปรับโครงสร้างของเมือง หรือ ชุมชนให้สมดุลยั่งยืนทั้งด้านสภาพแวดล้อม ด้านเศรษฐกิจและสังคม… ซึ่งถูกขับเคลื่อนผ่านแนวคิดต่างๆ มากมาย เช่น Ecovillage… EcoCommunities… Off-Grid Community… Green Cities… Livable Cities… Sustainable Cities และ Sustainable Community… และอื่นๆ อีกมากที่มีเป้าหมายเพื่อการยกระดับการใช้ชีวิตของผู้คนในชุมชนให้ดีกว่าเดิมทุกด้าน ภายใต้การแบ่งปันปัจจัยพื้นฐานโดยเกิดความเหลื่อมล้ำไม่มากจนกลายเป็นปัญหา… ซึ่งจะเกิดขึ้นไม่ได้เลยถ้าขาด “ความร่วมมือ” จากทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง

ประเด็นก็คือ… กรอบการผลักดันแนวคิดชุมชนยั่งยืนต้องการ “ความร่วมมือระดับชาติ” อันหมายถึง… หน่วยงานภาครัฐที่เกี่ยวข้องกับงานบริการประชาชนในเมือง และ ชุมชนเป้าหมายจำเป็นจะต้อง “ร่วมมือกัน” ริเริ่มโครงการยกระดับการใช้ชีวิตของผู้คนในเมือง และหรือ ชุมชนให้ดีกว่าเดิม… โดยหลายข้อเสนอจากนานาชาติแนะนำให้กิจการด้านขนส่งสาธารณะ กับ กิจการด้านเคหะชุมชน และ กิจการด้านสิ่งแวดล้อมทั้งของรัฐ และ เอกชน รวมทั้ง NGOs… ร่วมมือกันวางรากฐานความมั่นคงด้านอาหาร และ ที่อยู่อาศัย… โดยเฉพาะน้ำสะอาด อากาศดี อาหารมีพอ และ ชุมชนสามารถพึ่งพาตนเองได้อย่างแท้จริงในระยะยาว… แม้ไม่มีความช่วยเหลือภายนอก และ วิกฤต หรือ ความเปลี่ยนแปลงที่คุกคามชีวิตความเป็นอยู่ของคนในชุมชน โดยมีข้อเสนอแนะจาก ISC หรือ Institute for Sustainable Communities ผ่าน “หลักชุมชนน่าอยู่ 6 ประการ หรือ 6 Principles Of Livability ที่ประกอบไปด้วย

  1. Provide More Transportation Choices หรือ เพิ่มทางเลือกในการเดินทางให้มาก
  2. Promote Equitable, Affordable Housing หรือ ส่งเสริมที่อยู่อาศัยที่เป็นธรรมและราคาไม่แพง
  3. Enhance Economic Competitiveness หรือ ยกระดับความสามารถในการแข่งขันทางเศรษฐกิจ
  4. Support Existing Communities หรือ สนับสนุนชุมชนดั้งเดิม
  5. Coordinate Policies And Leverage Investment หรือ ประสานนโยบาย และ ยกระดับการลงทุน
  6. Value Communities And Neighborhoods หรือ ส่งเสริมคุณค่าของชุมชน และ ละแวกใกล้เคียง

ข้อมูลจากบทความที่เขียนโดยศาสตราจารย์ ดร.เกรียงศักดิ์ เจริญวงศ์ศักดิ์ เกี่ยวกับชุมชนยั่งยืนมองว่า… บริบทของของชุมชนยั่งยืน โดยเฉพาะชุมชนยั่งยืนด้วยตนเอง หรือ Self-Sustained Community จะหมายถึง ชุมชนในความหมายแคบที่เจาะจงถึง “กลุ่มคนที่ใช้ชีวิต และ ทำงานร่วมกันอย่างมีระบบภายในพื้นที่เดียวกัน หรือ Area Based Community” เช่น กลุ่มคนจากเพื่อนบ้านหลายครอบครัว หรือ คนหมู่บ้านเดียวกัน ซึ่งมีจำนวนคนไม่น้อยเกินไปจนไม่สามารถพึ่งพากันและกันได้ แต่ก็ไม่มากเกินไปจนไม่สามารถสร้างความสัมพันธ์ระหว่างกันได้… โดยจะเป็นชุมชนที่มีความสามารถในการพึ่งตนเองในการผลิตปัจจัยอยู่รอด เช่น อาหาร น้ำ และ พลังงานอย่างเพียงพอในภาวะวิกฤต ทำให้คนในชุมชนสามารถดำรงชีวิตอยู่ได้อย่างน้อย 6 เดือน… ซึ่งถ้าเกิดวิกฤตเกินการควบคุมขึ้นจนผู้คนตื่นตระหนก มีการกักตุนสินค้าจนเกิดการขาดแคลน และ ความช่วยเหลือจากภาครัฐยังไม่สามารถขับเคลื่อนดูแลอะไรได้ ทำให้การช่วยเหลือยังไม่เป็นระบบและไม่ทั่วถึง… ชุมชนแบบนี้ในภาวะปกติจะติดต่อค้าขาย และ เชื่อมโยงกับชุมชนอื่นหรือโลกภายนอกเพื่อสะสมความมั่งคั่ง และ ขับเคลื่อนเศรษฐกิจและสังคมสอดไปกับโลกภายนอก… แต่เมื่อเกิดวิกฤตขึ้นก็สามารถดำเนินนโยบายสับเปลี่ยน หรือ Switching Policy เพื่อปรับสู่การพึ่งตนเองตามแผนที่ถูกเตรียมความพร้อมเอาไว้

นั่นแปลว่า… ชุมชนยั่งยืน โดยเฉพาะชุมชนยั่งยืนที่สามารถพึ่งพาตัวเองได้อย่างสมบูรณ์อย่างต่อเนื่องได้นานเกิน 6 เดือนขึ้นไป… จำเป็นต้องออกแบบ และ เตรียมพร้อมล่วงหน้าอย่างเป็นระบบ

References…

Facebook
Twitter
LinkedIn
Pinterest
Tumblr

Leave a Reply

Your email address will not be published.