Chiang Mai Smog

Temperature Inversion และฝุ่นควันเชียงใหม่ในอันดับโลก

เวบไซต์ IQAir.com ขึ้นรายงานสภาพอากาศโลกเช้าวันพฤหัสบดีที่ 18 มีนาคม ปี 2021 โดยจัดอันดับความมอมแมมจากฝุ่นควันและ PM2.5 ตามดัชนี AQI หรือ Air Quality Index ให้เชียงใหม่อยู่ในลำดับที่ 4… ด้วยตัวเลข US AQI 184 ซึ่งยังอยู่ในโซนสีแดงที่แปลว่า “มีผลกระทบต่อสุขภาพชาวเมือง” อยู่เหมือนตอนครองอันดับหนึ่งไม่เปลี่ยน

ภัยหมอกควันในเชียงใหม่และภาคเหนือของไทย เริ่มต้นช่วงปลายฤดูหนาว นับตั้งแต่เทศกาลปีใหม่ลากยาวไปจนถึงปลายเดือนเมษายนหลังสงกรานต์เป็นส่วนใหญ่… 

ช่วงเวลานี้จะเป็นช่วงหลังเก็บเกี่ยวข้าวนาปี และ “เกษตรกรพืชไร่” จะเริ่มเตรียมปรับพื้นที่สำหรับทำเกษตรรอบใหม่เพื่อให้ทันฝนแรก โดยเฉพาะพื้นที่การเกษตรในพื้นที่สูง ซึ่งเก็บเกี่ยวผักฤดูหนาวเสร็จสิ้น ก็จะเตรียมแปลงพืชไร่ โดยเฉพาะข้าวโพดเลี้ยงสัตว์… ซึ่งรายงานจาก NGO หลายทีมที่ลงพื้นที่ทั่วเชียงใหม่ต่างพบข้อมูลตรงกันว่า… การเผาเพื่อทำไร่เกิดขึ้นจริงและเป็นประจำในช่วงเวลานี้ และยังมีการเผาในช่วงเวลาอื่นๆ ของปีอีก

ประเด็นก็คือ… ช่วงปลายหนาวต้นร้อนจะมีปรากฏการณ์ Temperature Inversion หรือ ปรากฏการณ์อุณหภูมิชั้นบรรยากาศผกผัน โดยชั้นอากาศระดับผิวดินจะยังหนาวเย็นอยู่ ในขณะที่ชั้นต่อมากลับมีอุณภูมิสูงกว่า และซ้อนทับด้วยชั้นบรรยากาศที่เย็นกว่าในระดับสูงขึ้นไป… ทำให้ควันทุกชนิดที่ลอยขึ้นจากพื้น ไม่สามารถเล็ดลอดออกจากชั้นอากาศอุ่นตรงกลางได้ ซึ่งหลายครั้งจะมองเห็นด้วยตาเปล่าว่าควันจะลอยขึ้นไปชนเพดานล่องหน และลอยไปด้านข้างแทนนั่นเอง

เมืองในหุบเขาล้อมรอบอย่างเชียงใหม่จึงเกิดหมอกควันได้สาหัสกว่าเมืองอื่นๆ ช่วงปลายหนาวต้นร้อนเสมอ… เพราะนอกจากจะมีฝาครอบล่องหนจาก Temperature Inversion แล้ว เชียงใหม่ยังมีภูเขาล้อมรอบกักควันไฟป่าและควันรถ เอาไว้แบ่งกันดมจนกว่าชั้นบรรยากาศจะเรียงลำดับอุณหภูมิให้ใหม่ ซึ่งหลายครั้งต้องรอพายุฝนระดับเกิดลูกเห็บบางพื้นที่ในเขตนี้ทีเดียว

ประเด็นที่อยากพูดวันนี้มีสองเรื่องคือ… เราควร “แบนเกษตรกรมือเผา” ทั้งหมด ผ่าน ธกส และโมเดลช่วยเหลือเกษตรกรกันได้หรือยัง? และที่สำคัญกว่านั้นคือ วิทยาศาสตร์และวิศวกรรมจะพอมีหนทางทำปล่องไฟให้พื้นที่เมืองได้ปลดปล่อยหมอกควันเข้มข้นเหนือพื้นดินได้มั๊ย?… เรียนตามตรงว่าผมอยากลองมาก โดยเฉพาะการปรับอุณหภูมิและอากาศบนโมเดล Smart City ที่ไปถึงขั้นปรับแต่งชั้นบรรยากาศในน่านฟ้าเหนือพื้นที่กันเลย… ที่ไหนหรือทีมไหนจะ Pilot อะไรกันทำนองนี้ อย่าลืมชวนผมด้วย

#FridaysForFuture ครับ!

References…

Facebook
Twitter
LinkedIn
Pinterest
Tumblr

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Recent Posts