Urban Heat Island… โดมความร้อนชุมชนเมือง #FridaysForFuture

Urban Heat Island

อุณหภูมิชั้นบรรยากาศใกล้พื้นดินของเมืองใหญ่ ซึ่งต้นไม้น้อย ถนนเยอะ รถราผู้คนก็มาก จนทำให้เกิดปรากฏการณ์เกาะร้อน หรือ UHI หรือ Urban Heat Island Effect หรือ ปรากฏการณ์ที่เขตชุมชนเมืองมีอุณหภูมิสูงกว่าเขตนอกเมืองเพราะมลภาวะทางความร้อนโดยตรงจากหลายสาเหตุ ได้แก่

  1. การเปลี่ยนพลังงานแสงอาทิตย์เป็นความร้อนเพราะขาดร่มเงา ซึ่งในเขตชุมชนเมืองมักจะขาดต้นไม้ ที่คอยดูดซับพลังงานแสง และ เปลี่ยนเป็นพลังงานศักย์เคมีในกระบวนการสังเคราะห์แสง ทำให้แสงแดดกระทบกับผิวพื้น และ สิ่งก่อสร้างโดยตรง กลายเป็นความร้อนในวัตถุ และถ่ายเทออกสู่อากาศ รอบๆ
  2. การใช้และทิ้งพลังงานทุกประเภท ทั้งจากแหล่งพลังงานสะอาด และ เชื้อเพลิงฟอสซิล เมื่อถูกใช้ประโยชน์แล้ว มักจะกลายสภาพเป็นความร้อน ถูกทิ้งสู่บรรยากาศรอบตัว นอกจากนี้ในเมืองที่มีมลภาวะทางอากาศสูง ยังอาจเกิดปรากฏการณ์เรือนกระจกเฉพาะพื้นที่เกิดขึ้น เพราะหมอกควัน และ ฝุ่นละอองที่แขวนลอยในอากาศ สามารถดูดซับรังสีความร้อนได้ดีมาก รวมทั้งอากาศในเขตเมืองก็มักจะมีปริมาณคาร์บอนไดออกไซด์สูง 

นอกจากนั้น… เมืองที่มีปัญหามลภาวะทางอากาศสูง จึงอาจจะมีปรากฏการณ์เรือนกระจกเฉพาะพื้นที่เกิดขึ้นร่วมด้วย ปรากฏการณ์เกาะร้อน หรือ UHI จึงเป็นที่รู้จักกันมานานประมาณ 100 ปีแล้ว โดยมีผู้สังเกตพบว่า ในแผนที่แสดงอุณหภูมิของอากาศ จะปรากฏเขตอากาศอุ่นผิดปกติ ในบริเวณเขตชุมชนเป็นหย่อมๆ เหมือนเขตเกษตรกรรมก็มีมลภาวะทางความร้อนน้อยเช่นกัน โดยทุ่งนาจะอุ่นกว่าป่าไม้ธรรมชาติเสมอ

ในปัจจุบัน… เขตชุมชน และ พื้นที่เกษตรกรรมขยายตัวจนในบางประเทศ เขตเกาะร้อนเชื่อมต่อเข้าด้วยกันเป็นผืนเดียว ครอบคลุมพื้นที่กว้างขวางเกือบทั้งประเทศ อิทธิพลของเกาะร้อน สามารถแผ่ออกในทิศทางตามลมได้ไกลมาก เมืองใหญ่ๆ บางแห่งสามารถแผ่อิทธิพลตามลมได้ไกลถึงสามสิบกิโลเมตร ทั้งกระแสลม และมลภาวะทางความร้อนจากพื้นที่เกษตรกรรม มีส่วนทำให้การเก็บข้อมูลอุณหภูมิอากาศเพื่อทำสถิติ ในหลายจุดคลาดเคลื่อน 

ประเด็นที่น่าสนใจก็คือ… ข้อมูลอย่างเป็นทางการของ Intergovernmental Panel on Climate Change หรือ IPCC รายงานการประเมินภาวะโลกร้อน โดยสรุปว่าอุณหภูมิเฉลี่ยของโลกอุ่นขึ้นเพียง 0.6 องศาเท่านั้น… แต่มลภาวะทางความร้อนโดยตรงจากปรากฏการณ์เกาะร้อน หรือ UHI สามารถทำให้อากาศในเขตเมืองอุ่นขึ้นได้ 3-6 องศา หรือ สูงกว่านับสิบเท่า

ปรากฏการณ์การณ์เกาะร้อน จึงเป็นปัญหาใหญ่แต่ใกล้ตัวที่คนมักจะมองข้าม… เพราะการประชาสัมพันธ์ถึงปัญหาสภาวะโลกร้อน มักจะทำให้ประชาชนสับสน คิดว่าอากาศร้อนมากขึ้น ที่เรารู้สึกสัมผัสได้เป็นผลของปรากฏกการณ์เรือนกระจกมิติเดียว

คนที่ไม่เคยรู้จักปรากฏการณ์ UHI จึงมักจะวิตกเรื่องสภาวะโลกร้อน และ ชั้นบรรยากาศมากกว่าจะสนใจปัญหา UHI ซึ่งส่งผลกระทบร้ายแรงกว่าปัญหาเรือนกระจกมาก 

กรณีกรุงเทพมหานครซึ่งเป็นเมืองที่มีปัญหาเกาะร้อน หรือ UHI สูง… โดยปัญหาความร้อนที่คนกรุงเทพประสบอยู่ มีรายงานชัดเจนมากมายยืนยันว่า… ก่อให้เกิดปัญหาทางสุขภาพ ทำให้ประสิทธิภาพของคนที่ต้องทำงานกลางแจ้งลดลง ทำให้ต้องใช้พลังงานในการปรับอากาศภายในรถยนต์และอาคารมากขึ้น ซึ่งทำให้เกิดปัญหาอื่นๆ ตามมาอีกมากมาย 

มีการคาดการณ์ปริมาณกระแสไฟฟ้าที่คนกรุงเทพมหานครใช้… กว่าครึ่งถูกใช้เพื่อปรับอากาศในอาคารบ้านเรือน ซึ่งปลดปล่อยกาซคาร์บอนไดออกไซด์ไม่น้อยกว่า 7 ล้านตันต่อปี 

การแก้ปัญหาเกาะร้อนต้องแก้ที่ภูมิสถาปัตย์ โดยเฉพาะการใช้วัสดุที่มีสีอ่อน สะท้อนแสงได้ดีกับสิ่งปลูกสร้างและอาคารบ้านเรือน ปลูกต้นไม้ สร้างแหล่งน้ำ และ สวนสาธารณะภายในเขตชุมชนเมืองให้มากขึ้น ประหยัดการใช้พลังงาน และ ระวังการทิ้งพลังงานทุกชนิด ซึ่งรวมถึงพลังงานสะอาดด้วย

ฟังดูเหมือนจะแก้ง่าย ซึ่งถ้าทำได้ง่ายก็คงทำได้กันไปนานแล้ว… คนบางกอก หรือ Bangkokian บางท่านที่ผมรู้จักจึงอยากมีบ้านนอกของตัวเองบ้าง… แต่เชื่อผมเถอะ บ้านติดท้องนาเวลาเผาทุ่งพ่นยาก็เจ็บปวดแสนเซ็ง และ ต้องยอมทนไม่ต่างกัน

#FridaysForFuture ครับ!

References…

Share this post

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin
Share on pinterest
Share on print
Share on email
Add Reder's Line friends

เพิ่ม Reder เป็นเพื่อนทาง Line... เรามีเรื่องเล่าและแรงบันดาลใจส่งให้ท่านทุกวันคี่

Related Post

Queen

Love Of My Life #เพลงดังฟังประจำ

ในบรรดาเพลงร๊อคหวานยดย้อย… แฟนเพลงร๊อคตัวจริงคงไม่มีใครไม่รู้จักเพลง Love Of My Live ของวง Queen จากเกาะอังกฤษ เจ้าของตำนานมากมายซึ่งมีแง่มุมให้พูดถึงไม่รู้จบ… เอาแค่เรื่องเล่าส่วนตัวของ Freddie Mercury คนเดียวก็เกินจะเล่าจบได้ง่ายๆ

Forest Fire

ไฟป่าภูกระดึง ถึงไฟป่าเขาบรรทัด #FridaysForFuture

ประเด็นการเผาป่าเขตอุทยานเพื่อหาของป่าจนไฟลามหลายพันไร่ ก็เป็นประเด็นหญ้าปากคอกที่ป่ากับคนและชุมชนที่แยกกันไม่ออก ซึ่งเป็นประเด็นกลืนไม่เข้าคายไม่ออกที่ผมเชื่อว่าจะเป็นประเด็นต่อไปอีกนาน… แต่ข้อเท็จจริงอีกอย่างหนึ่งก็คือ เราได้เห็นไฟป่าขั้นร้ายแรงในออสเตรเลียและอินโดนิเซีย ที่ลุกไหม้เพราะอากาศแห้งจากการแปรปรวนของลมฟ้าอากาศและมหาสมุทร

Adaptive Learning

Adaptive eLearning… แนวคิดการศึกษาเน้นผู้เรียนเป็นศูนย์กลางด้วยเทคโนโลยี

หลายท่านที่เคยศึกษาต่อข้ามสายอาชีพที่สำเร็จการศึกษามาก่อนหน้า คงมีประสบการณ์เรื่องเรียนเอาหน่วยกิตของวิชาที่ขาด เพื่อเพิ่มเติมคุณสมบัติเบื้องต้นให้ตัวเองเข้าเรียนต่อได้กันมาบ้าง… ผมยกกรณีนี้ขึ้นมาเทียบเพื่อจะชี้ให้เห็นวิธีประเมินความต้องการของผู้เรียน ที่กลไกทางการศึกษาในปัจจุบัน ก็มีประเด็นอยากเรียนอะไร ไปทำอาชีพไหน ต้องเรียนและรู้อะไรบ้างก็มีแนวทางอยู่แล้ว

Business Girl

9 to 5… Dolly Parton #เพลงดังฟังเพลิน

Dolly Parton เขียนเพลงและกำหนดทำนองเพลง 9 to 5 โดยใช้เล็บอะคริลิคของเธอเคาะจังหวะเหมือนเสียงพิมพ์ดีดในสำนักงาน…