Vending Machine… วิบากกรรมใหม่ของค้าปลีกและโชห่วย

Snack Machine

เทรนด์ค้าปลีกรูปแบบใหม่หรือ New retail ซึ่งมีการนำเทคโนโลยีเข้ามาพัฒนารูปแบบบริการและบริหารจัดการกำลังเป็นจุดเปลี่ยนที่มีนัยยะสำคัญในตลาดค้าปลีก ซึ่งขณะนี้จะเห็นได้ชัดจากการเคลื่อไหวของช่องทางการขายผ่านเครื่องจำหน่ายอัตโนมัติ หรือ Vending Machine ที่มีในเมืองไทยมาไม่ต่ำกว่า 20 ปี แต่ที่ผ่านมาขยายตัวอยู่ในทำเลจำกัดและตอบโจทย์เฉพาะกลุ่ม เพราะจุดอ่อนของการชำระค่าสินค้าที่ยังไม่สะดวก แต่จากการเข้ามาของระบบการชำระแบบดิจิทัลหรือ Cashless กำลังทำให้ช่องทางนี้กลายเป็นสนามรบใหม่ของธุรกิจค้าปลีก

เวบไซต์ smmagonline.com เผยแพร่สถิติอันน่าตื่นตะลึงโดยคาดว่า… ปี 2020 มูลค่าตลาดรวมของ Vending Machine ในเมืองไทยจะขยายตัวมากกว่า 25,000 ตู้ จากปัจจุบันที่มีอยู่ราว 21,100 ตู้ และมีอัตราการเติบโตเฉลี่ย 25% ต่อปี นับตั้งแต่ปี 2557-2561 และคาดอีกว่า… จากนี้ไป ระดับการขยายตัวจะพุ่งสูงขึ้นอย่างรวดเร็วจากความสะดวกสบายที่มากขึ้นด้วย Cashless ซึ่งชำระได้หลายรูปแบบ เช่น คิวอาร์โค้ด วอลเลต และ บัตรเครดิต-เดบิต

เครื่องจำหน่ายสินค้าอัตโนมัติ หรือ Vending Machine อาจจะดูไม่ใช่เรื่องใหม่แล้วสำหรับคนไทย เพราะมีให้เห็นอยู่มากมาย ซึ่งเจ้าตู้ที่ว่านี้เข้ามาเป็นอีกหนึ่งช่องทางขาย… ในขณะที่คนที่สนใจจะทำธุรกิจค้าปลีกกันมาก แต่ก็มีข้อจำกัดสำคัญด้านเงินลงทุน ราคาที่ดินที่สูงและการขาดแคลนแรงงานที่จะขายของและเฝ้าร้าน ดังนั้น ตู้จำหน่ายสินค้าจะเข้ามาตอบโจทย์ผู้ที่ต้องการจะค้าขายดังกล่าว โดยเฉพาะเมื่อคนจะซื้อของจากตู้ได้โดยไม่ต้องหาแลกเหรียญอีกต่อไป

ที่สำคัญกว่านั้น… สนามค้าปลีกผ่าน Vending Machine กำลังกลายเป็นสนามใหม่ของทุนยักษ์ใหญ่ที่ผมเชื่อว่า… นับจากนี้จะแข่งขันกันดุเดือดแน่นอน… เดี๋ยวจะแง้มให้ดูว่ามีใครเป็นใครในสนามนี้

SUN108 Vending ในเครือสหพัฒน์

บุกเบิกตลาดเครื่อง Vending Machine มากว่า 20 ปี ขณะนี้มีเครื่องกระจายอยู่ในตลาดกว่า 10,000 จุด จำหน่ายทั้ง เครื่องดื่ม อาหารและสแน็ค รวมแล้วมีสินค้ากว่า 500 SKU โดยสัดส่วนของทำเลที่ตั้งกว่า 65% อยู่ในพื้นที่โรงงานสำหรับรองรับการทำงาน 24 ชั่วโมง ในโมเดิร์นเทรด 5% อาคารที่พักอาศัย 5% ที่เหลือเป็นสถานศึกษา อาคารสำนักงานครอบคลุมพื้นที่ให้บริการแล้วกว่า 26 จังหวัด… สินค้าที่จำหน่าย 60% เป็นเครื่องดื่ม และ 40% คือขนมขบเคี้ยวและบะหมี่กึ่งสำเร็จรูป และเพิ่มบริการรับชำระบิลต่างๆ ซึ่งเครื่อง Vending Machine ของซัน 108 เริ่มรองรับแคสเลสในปี 2559 ด้วยการร่วมกับ Rabbit LINE Pay ในการเพิ่มช่องทางการชำระเงินผ่านสมาร์ทโฟน จากนั้นได้เปิดรับชำระผ่าน Alipay

Vending Café จาก CP RAM เครือซีพี

เครือซีพีเป็นผู้นำในตลาดค้าปลีกขนาดเล็ก อย่างร้านสะดวกซื้อที่ตอบโจทย์เรื่องความสะดวกสบาย แต่ด้วยข้อจำกัดด้านขนาดพื้นที่ซึ่งหายากและต้นทุนที่ขยับขึ้นตลอดเวลา Vending Machine จึงเป็นโอกาสที่เครือซีพีมองเห็นและเริ่มเข้ามาเอาจริง ผ่าน 2 บริษัทลูกในเครือคือ CP Ram และ CP Retailink ซึ่งมีฐานของธุรกิจต่างกัน และต่างใช้ความได้เปรียบที่มีอยู่มาต่อยอดในช่องทาง Vending Machine

ซีพีแรม ซึ่งฐานหลักคือการผลิตอาหาร และเบเกอรี่ ป้อนเข้าสู่ร้านเซเว่นอีเลฟเว่น 12,000 สาขา แต่ด้วยเป้าหมายที่จะต้องผลักดันรายได้ให้เติบโตไม่ต่ำกว่าปีละ 10% ด้วยแผน NEW S CURVE ซึ่งซีพีแรมเลือกที่จะใช้กลยุทธ์ปั้นช่องทางจัดจำหน่ายของตัวเองขึ้นมา ในรูปแบบเครื่องจำหน่ายอัตโนมัติแบบเดี่ยว ซึ่งจะติดตั้งตามสถานที่ต่างๆ นำร่องด้วย แบรนด์ Foodie:D จำหน่ายอาหารกล่องแช่แข็งเช่นเดียวกับเซเว่นอีเลฟเว่นพร้อมไมโครเวฟในตัว อุ่นและรับประทานได้ทันที… และยังได้พัฒนา Vending Café ซึ่งจะให้บริการที่หลากหลายในจุดเดียว โดยจัดวางเครื่องจำหน่ายอาหารแช่แข็งหรือประเภทชิลล์ฟู้ด อาหารหวาน เครื่องดื่มร้อน-เย็น เบเกอรี่ และสเน็ค พร้อมไมโครเวฟและมีมุมให้นั่งกินอาหารไว้บริการ… รองระบบชำระเงินผ่านคิวอาร์โค้ดของทรูมันนี่ พร้อมเพย์ บัตรเครดิต เดบิต ของวีซ่าและมาสเตอร์การ์ด โดยเปิดทดลองสาขาแรกที่อาคาร ซี.พี.ทาวเวอร์ 1 ถนนสีลม

CP Retailink เครือ CP

เดิมซีพี รีเทลลิงค์ จำหน่ายอุปกรณ์ประกอบอาหาร เครื่องดื่มและวัตถุดิบกาแฟ สำหรับกลุ่มธุรกิจเช่นโรงแรม เชนร้านอาหาร ร้านสะดวกซื้อ ระยะหลังได้ต่อยอดสู่การเป็นเจ้าของร้านกาแฟหลากหลายแบรนด์ซึ่งเป็นการพัฒนาเพื่อทำธุรกิจแฟรนไชส์… ล่าสุดซีพี รีเทลลิงค์ เข้าสู่ตลาดเครื่องจำหน่ายสินค้าอัตโนมัติ ด้วยการเพิ่มแบรนด์ BEAEBOX ซึ่งจำหน่ายสินค้าในชีวิตประจำวัน อาทิ แป้งเด็ก โฟมล้างหน้าทิชชูเปียก พาวเวอร์แบงก์ สินค้าสุขภาพและความงาม อาทิ อาหารเสริม สกินแคร์ เครื่องสำอาง ฯลฯ ซึ่งขณะนี้มีให้บริการกว่า 40 จุดจากเดิมที่มีเครื่องจำหน่ายสินค้าอัตโนมัติให้บริการอยู่แล้ว 5 โมเดล คือ 7-Eleven ขายสินค้าทั่วไป Duck Land อาหารที่เกี่ยวกับเป็ด เช่น ข้าว บะหมี่ Farm Mee ขายอาหารเพื่อสุขภาพ Araebtia ขายกาแฟ ทั้งกาแฟมวลชน และ All Café… Vending Machine ของซีพี รีเทลลิงค์ พัฒนาด้วยเทคโนโลยีจากอิตาลี ผลิตในจีนและใช้ AI เข้ามาจัดการด้านสินค้าและ ชำระค่าสินค้าได้ทั้งระบบ E-Wallet และ QR Code

โอสถสภาเข้าซื้อกิจการ Asia Vending Machine Operation

โดยโอสถสภาเจ้าของสินค้าเครื่องดื่มประจำวันยอดฮิตมากมาย รวมถึงผลิตภัณฑ์ส่วนบุคคลอย่างแป้งเด็ก ครีมอาบน้ำโรออน หรือแม้กระทั่งผลิตภัณฑ์เสริมอาหารและยา… ได้เข้าซื้อหุ้นของบริษัท เอเซีย เวนดิ้งแมชชีน โอเปอร์เรชั่น จำกัด หรือ AOC ด้วย มูลค่า 25.50 ล้านบาทในสัดส่วน 51% จากบริษัท ฟูจิ ฟุริกาว่า อี แอน์ ซี (ประเทศไทย) จำกัด และบริษัท ฟูจิ อิเลคทริค (ประเทศไทย) จำกัด… ซึ่ง Asia Vending Machine Operation เป็นผู้จำหน่ายผลิตภัณฑ์เครื่องดื่ม อาหาร และสินค้าอื่นๆ ผ่านเครื่องจำหน่ายสินค้าอัตโนมัติอยู่แล้ว… การเข้าซื้อกิจการครั้งนี้สะท้อนกลยุทธ์ของโอสถสภาเป็นอย่างดีว่า… ลุย Vending Machine เต็มตัวแน่นอน

นี่รีวิวให้เห็นเพียงรายใหญ่ๆ ที่เคลื่อนไหวชัดเจนแล้วเท่านั้นครับ… ที่กำลังซุ่มอยู่ยังมีอีกมาก ซึ่งผมก็ยังหาข้อมูลได้ไม่ชัดเจนพอ อย่างกรณีของ ยูนิ-เพรสซิเดนท์ เจ้าของแบรนด์น้ำผลไม้กล่องยูนิฟก็ชัดเจนกับแนวทาง Vending Machine หรือแม้แต่ T.G. VENDING ในเครือ TCP ก็ชัดเจนว่า เครื่องดื่มกระทิงแดงและสินค้าในเครือก็จะมีตู้ Vending Machine ไปวางเช่นกัน

ประเด็นก็คือ… ร้านค้าปลีกย่อยอย่าง 7-11 คงถึงคราวเจอคู่แข่งที่ผมเชื่อว่า หลายสาขามีโอกาสพ่าย Vending Machine ที่ต้นทุนต่ำกว่าหลายมิติทีเดียว… แค่ค่าพนักงานกับค่าแอร์ก็แพ้เห็นๆ อยู่แล้ว… ท่านที่กำลังสนใจแฟรนไซส์ 7-11 ต้องรอบครอบให้มากแล้วครับชั่วโมงนี้… ส่วนโชห่วยขายของชำ ซื้อแฟรนไซส์ตู้ Vending Machine มาวางเถอะครับ!

Share this post

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin
Share on pinterest
Share on print
Share on email
Add Reder's Line friends

เพิ่ม Reder เป็นเพื่อนทาง Line... เรามีเรื่องเล่าและแรงบันดาลใจส่งให้ท่านทุกวันคี่

Related Post

Scarborough Fair

Scarborough Fair – Simon & Garfunkel

Scarborough Fair มาจากบทกวีพื้นบ้านซึ่งถ่ายทอดนัยยะสายสัมพันธ์ที่เรียกว่า “รักแท้ พลัดพราก และ สงคราม” เอาไว้อย่างลึกซึ้ง งดงาม และ ถูกเรียบเรียงเป็นบทเพลงตกทอด จนถึงมือโฟล์คร็อคดูโอ้… Paul Simon และ Art Garfunkel ที่คอเพลงสากลรู้จักดีในนาม Simon & Garfunkel…

Hand in Hand

Human Perspective… โปรดระวังมุมมอง

มุมมอง หรือ Perspective ของคนแต่ละคนเมื่อเชื่อมโยงเข้ากับความต้องการ หรือ ความอยาก หรือ Needs ส่วนตัวของคนๆ นั้นเข้าไป “ความเห็นที่แยกแยะโดยความอยากส่วนตัว” จึงกลายเป็น “ความเข้าใจส่วนตัว” ซึ่งอาจจะไม่ตรงกับ “ข้อเท็จจริง” หรือหนักหนาถึงขั้นไม่ใส่ใจข้อเท็จจริงเลยสักนิดเดียวก็มี

Jerry Maguire

Jerry Maguire… เทพบุตรรักติดดิน #หนังดีที่เคยดู

ช่วงรุ่งโรจน์… น้อยคนนักจะคิดว่า วันตกต่ำไร้ค่าก็เกิดกับคนที่กำลังรุ่งโรจน์ เหมือนเหรียญพลิกกลับข้างจากรุ่งโรจน์เป็นรุ่งริ่ง ได้ในชั่วพริบตา… เหรียญของ Jerry Maguire พลิกกลับข้างในวันที่… ลูกชายของนักกีฬาที่ได้รับบาดเจ็บจนทำเงินให้ SMI และ Jerry ไม่ได้…

Addictive Loyalty Programs

Super Addictive Loyalty Programs… กลยุทธ์สร้างความพึงพอใจขั้นอิ่มเอม # Saturday Strategy

ลูกค้าเก่า… ความยินดีของธุรกิจทุกชนิดทุกประเภทบนโลกใบนี้ ล้วนอยากได้ลูกค้าเก่าแวะเวียนกลับมาซื้อและใช้จ่ายอีกครั้งและอีกครั้งเสมอ ไม่เว้นแม้แต่คนขายกระทะเหล็กหล่อ ผู้รับเหมาปลูกบ้านหรือแม้แต่ร้านขายโลงศพ ที่โอกาสเจอลูกค้าหน้าเก่าวนกลับมาใช้บริการอีกครั้งนั้นน้อยมากจนเป็นไปไม่ได้เลยก็มี… ลูกค้าเก่าสำหรับธุรกิจส่วนใหญ่จึงเป็นที่หมายตาให้มีโอกาสได้ทำธุรกิจกันอีกหลายๆ รอบโดยไม่เบื่อหน่ายเสมอ